fin·notes← fin·eco

NGÂN SÁCH KHÔNG PHẢI ĐỂ KIỂM SOÁT MÀ ĐỂ RA QUYẾT ĐỊNH Tài chính & Quản trị doanh nghiệp

3 min read

Tóm tắt

Buổi Pro Talk tháng 8/2026 (Nguyễn Anh Hiền - EY Global, Nguyễn Văn An Hoàng - SCS Global) bàn về lập ngân sách doanh nghiệp, nhấn mạnh mục đích cốt lõi là công cụ ra quyết định kinh doanh chứ không chỉ để xin duyệt chi tiêu hay kiểm soát. Diễn giả giới thiệu khung BAVA (Budget - Actual - Variance - Action), vòng lặp 4 bước lập ngân sách, theo dõi thực tế, phân tích chênh lệch và hành động cải thiện, tương tự PDCA. Nội dung đi sâu 5 nguyên tắc “đúng” khi lập ngân sách (đúng người, đúng giả định, đúng cấu trúc, đúng thời điểm, đúng chỉ báo), 4 phương pháp lập ngân sách phổ biến (gia tăng, từ số 0, theo yếu tố dẫn dắt, cuốn chiếu), và cách phân tích chênh lệch về giá/hiệu suất theo nguyên tắc quản trị trên cơ sở khác biệt. Video kết bằng phần Q&A về tần suất cập nhật ngân sách, cách thuyết phục ban giám đốc áp dụng ngân sách, và khi nào doanh nghiệp không nên lập ngân sách (doanh nghiệp theo đơn hàng/dự án không lặp lại, doanh nghiệp khởi nghiệp khó dự báo).

Outline / Ý chính

  • Khảo sát nhanh: doanh nghiệp đang dùng ngân sách cho mục đích gì (xin duyệt chi tiêu, kiểm soát, đánh giá, hay ra quyết định)
  • 3 tồn tại phổ biến khi lập ngân sách: cơ chế xin-cho, công cụ đánh giá hiệu suất (gaming), ngân sách tách rời thực tế
  • Giới thiệu khung BAVA (Budget - Actual - Variance - Action), so sánh với PDCA và các mô hình quản trị chiến lược tương tự
  • Bước Budget: phân biệt ngân sách - dự báo - kế hoạch kinh doanh; 5 nguyên tắc đúng khi lập ngân sách
  • 4 phương pháp lập ngân sách: gia tăng, từ số 0, theo yếu tố dẫn dắt, cuốn chiếu (rolling)
  • Bước Actual: nguyên tắc theo dõi thực tế (đúng tần suất theo chu kỳ hoạt động, đúng cấu trúc, dữ liệu sạch và kịp thời); công cụ hỗ trợ (Excel, ERP)
  • Bước Variance: phân loại chênh lệch về giá và về hiệu suất/lượng; 3 nguyên tắc phân tích chênh lệch có giá trị (trọng yếu, không mặc định tốt/xấu, truy vết nguyên nhân gốc rễ)
  • Bước Action: 3 loại hành động (điều chỉnh vận hành, điều chỉnh ngân sách/giả định, quyết định chiến lược) và quy trình 4 bước biến phân tích thành hành động
  • Vai trò business partner của người làm tài chính/kế toán/kiểm soát
  • Q&A: tần suất cập nhật ngân sách, chi phí thấp hơn ngân sách có phải luôn tốt, tỷ trọng ngân sách hợp lý, khi nào không nên lập ngân sách, cách thuyết phục ban giám đốc áp dụng ngân sách

Khái niệm trích xuất

Backlinks