Biên độ tỷ giá

6 min read

Key takeaway

Biên độ tỷ giá là dải dao động cho phép quanh tỷ giá trung tâm do NHNN công bố hàng ngày; nới rộng biên độ là công cụ chính sách để tăng linh hoạt tỷ giá mà không cần tốn dự trữ ngoại hối.

WHAT

Cơ chế tỷ giá Việt Nam vận hành theo mô hình tỷ giá trung tâm:

  • NHNN công bố tỷ giá trung tâm USD/VND mỗi ngày giao dịch
  • Các ngân hàng thương mại chỉ được mua/bán trong dải ± biên độ quy định (ví dụ ±5%)
  • Tỷ giá trần = tỷ giá trung tâm × (1 + biên độ); tỷ giá sàn = tỷ giá trung tâm × (1 - biên độ)
  • Khi áp lực tỷ giá lớn, giá thị trường chạm trần và không thể tăng thêm dù cung cầu ngoại tệ mất cân đối

WHY/HOW

Nới biên độ tỷ giá (tăng % dao động cho phép) là giải pháp trung gian khi áp lực tỷ giá tăng cao:

  • Cho phép tỷ giá điều chỉnh tự nhiên hơn theo cung cầu thị trường
  • Không tiêu tốn dự trữ ngoại hối như phương án bán can thiệp trực tiếp
  • Tuy nhiên, nới biên độ quá mạnh tạo tâm lý mất giá VND, có thể khuếch đại áp lực
  • Phương án thay thế: tác động vào tỷ giá trung tâm (tăng trung tâm để giãn trần) hoặc bán dự trữ ngoại hối trực tiếp
  • Tác dụng phụ: khi NHNN bán USD (thu VND về), lãi suất liên ngân hàng tăng do hút thanh khoản VND khỏi hệ thống

Notes

  • 2024-05

    • NHNN đang xem xét nâng biên độ từ 5% lên 6% (thông tin chưa chính thức tại thời điểm 22/5/2024)
    • Toàn bộ giao dịch thị trường đã chạm trần biên độ 5%, cho thấy biên độ hiện hành không còn đủ không gian
    • Tỷ giá thị trường tự do (đô mặt) vẫn tiếp tục tăng cao dù đã bán 2,5 tỷ USD
    • Chuyên gia ủng hộ nới biên độ thêm 1-2% thay vì tiếp tục bán dự trữ

  • 2024-04

    • Biên độ ±5% - mức tối đa từng áp dụng; nới thêm ít khả thi
    • Khi tỷ giá trung tâm tăng thì toàn bộ hành lang (sàn và trần) đồng loạt dịch lên
    • Năm 2023 NHNN đã nới biên độ tỷ giá từ 3% lên 5%
    • Tháng 4/2024 áp lực tỷ giá tăng lại do căng thẳng Iran-Israel và Fed trì hoãn hạ lãi suất
    • Tỷ giá tự do đã vượt tỷ giá NHNN bán ra - dấu hiệu biên độ hiện tại đang bị căng

  • 2023-08

    • Tháng 8/2023: tỷ giá trung tâm 23.881, biên độ ±5% → trần 25.075, sàn 22.686; các NHTM chỉ giao dịch trong dải này.
    • Truyền thông giật tít ‘tỷ giá vượt 25.000’ thực chất chỉ nói đến giá bán can thiệp của NHNN (25.025) tại Sở Giao Dịch - nằm trong biên độ, không phản ánh giá giao dịch thị trường thực.
    • Khác Q4/2022: lúc đó tỷ giá tự do cao hơn NHTM bán ra (yếu tố đầu cơ lớn); tháng 8/2023 giá NHTM bán ra còn cao hơn tỷ giá tự do - tín hiệu lành mạnh hơn.
    • Việt Nam và Trung Quốc đều dùng cơ chế neo trườn (crawling peg) dựa trên rổ 8 đối tác thương mại lớn nhất.

  • 2022-12

    • Q4/2022: NHNN nới biên độ lên 5% khi dự trữ ngoại hối chỉ còn ~3 tháng nhập khẩu - hết dư địa bán giao ngay
    • Quyết định nới biên độ đúng lúc vì tỷ giá tự do Q4/2022 cao hơn NHTM bán ra (yếu tố đầu cơ mạnh)
    • Biên độ 5% tạo không gian thị trường tự điều chỉnh, kết hợp với tăng lãi suất điều hành triệt tiêu đầu cơ

  • 2022-11

    • World Bank khuyến nghị Việt Nam nới thêm biên độ tỷ giá USD/VND; lãi suất qua đêm đạt kỷ lục 5,8% bình quân tháng 10; NHNN đã tăng lãi suất tổng cộng 200 điểm cơ bản trong tháng 9-10

  • 2022-10

    • NHNN ban hành quyết định 1747 ngày 17/10/2022 nới biên độ từ ±3% lên ±5%; bối cảnh DXY tăng mạnh nhất 20 năm, tỷ giá VND/USD chạm trần biên độ cũ
    • Ví dụ cụ thể: tỷ giá trung tâm 23.663 → trần 24.846 (±5%), sàn 22.480
    • Trước nới biên độ: thanh khoản liên ngân hàng đóng băng tại mức trần ±3% do ngân hàng ngại bán ra sợ lỗ tiếp
    • Giao dịch kỳ hạn bị bóp: trần kỳ hạn = trần giao ngay + 2%, trong khi chênh lệch lãi suất Fed-VN thực tế đã >3% → mất cân xứng thị trường
    • NHNN nới biên độ tỷ giá từ 3% lên 5% trong tháng 10/2022 - phản ứng trước áp lực Fed tăng lãi suất và USD mạnh; tỷ giá liên ngân hàng 23.920-24.230 VND/USD sau khi nới biên độ
    • Sau khi nới biên độ: tỷ giá ngân hàng TM giao dịch 24.567-24.877 VND/USD (tăng 3,66% so tháng trước)
    • Tỷ giá tự do tăng 6,46% lên 25.180-25.280, khoảng cách với tỷ giá niêm yết giãn rộng

Backlinks