Bailout ngân hàng

3 min read

Key takeaway

Gói cứu trợ (bailout) là công cụ chính phủ dùng khi ngân hàng quá lớn để thất bại, nhưng tạo ra tâm lý ỷ lại (moral hazard) và bất công xã hội vì để những người gây ra khủng hoảng hưởng lợi.

WHAT

Bailout ngân hàng là hành động chính phủ hoặc ngân hàng trung ương bơm vốn vào các tổ chức tài chính đang gặp khó khăn để ngăn chúng phá sản và gây sụp đổ hệ thống. Hình thức phổ biến: mua tài sản xấu (TARP), bơm vốn cổ phần, bảo lãnh tiền gửi, hoặc sắp xếp sáp nhập bắt buộc.

WHY/HOW

Chính phủ can thiệp khi ngân hàng đủ lớn và kết nối để sụp đổ của nó kéo theo toàn hệ thống (too-big-to-fail). Năm 2008, TARP (Troubled Asset Relief Program) trị giá 700 tỷ USD được thông qua để mua tài sản xấu từ ngân hàng, sau đó chuyển sang bơm vốn trực tiếp vào 9 ngân hàng lớn. Rủi ro moral hazard: ngân hàng biết sẽ được cứu nên chấp nhận rủi ro cao hơn trong tương lai.

Notes

  • 2022-12

    • TARP 700 tỷ USD được Quốc hội Mỹ thông qua năm 2008 sau nhiều khó khăn chính trị; Dow Jones giảm 600 điểm khi có tin TARP bị cản trở
    • Quá trình bơm tiền: Paulson ban đầu muốn mua tài sản xấu, sau đổi sang bơm vốn trực tiếp vào ngân hàng (nhanh hơn và hiệu quả hơn)
    • Kết cục: ngân hàng trả lại khoản vay cứu trợ, nhưng nền kinh tế thực (người dân, doanh nghiệp nhỏ) không được cứu tương đương
    • Paulson thừa nhận: không thể cưỡng bức ngân hàng dùng vốn đúng cách, chỉ có thể hy vọng họ không đi chệch hướng

  • 2022-10

    • VN 2011-2015: tái cơ cấu ngân hàng, xử lý ngân hàng 0 đồng (Oceanbank, GPBank, CBBank) - NHNN mua lại 0 đồng
    • Kiểm soát đặc biệt: NHNN giám sát toàn bộ dòng tiền ra vào ngân hàng yếu kém cho đến khi có phương án xử lý
    • Nobel 2022 xác nhận: ngân hàng sụp đổ → mất thông tin tín dụng → khủng hoảng kinh tế kéo dài

Backlinks