Key takeaway

Tỷ giá USD/VND căng thẳng buộc NHNN tập trung hút tiền về và duy trì lãi suất cao, khiến dòng tiền đầu cơ chưa thể quay lại chứng khoán và NHNN không rảnh tay hỗ trợ tăng trưởng tín dụng.

WHAT

Khi tỷ giá USD/VND tăng mạnh, NHNN phải sử dụng đồng thời nhiều công cụ: hút tín phiếu, nâng lãi suất liên ngân hàng, bán USD kỳ hạn. Các biện pháp này làm tăng chi phí vốn và giảm thanh khoản hệ thống, gián tiếp kéo giảm dòng tiền vào chứng khoán.

WHY/HOW

Cơ chế truyền dẫn: tỷ giá căng NHNN hút tiền/nâng lãi suất chi phí margin tăng, lãi suất tiền gửi tăng cạnh tranh với cổ phiếu dòng tiền đầu cơ chứng khoán giảm thanh khoản thị trường thấp khó xuyên phá kháng cự. Chỉ khi tỷ giá hạ nhiệt, nhà đầu cơ chốt lời USD mới chuyển vốn sang chứng khoán, và NHNN mới có dư địa kích thích tín dụng.

Notes

  • 2024-05

    • Tỷ giá bán ra NHTM vượt trần NHNN dù DXY quốc tế hạ nhiệt từ 106.4 về 105.2 điểm - nhu cầu đầu cơ nội địa vẫn mạnh
    • NHNN đã tăng lãi suất liên ngân hàng lên ~4.2-5%, hút tín phiếu, bán USD kỳ hạn nhưng chưa đủ hạ nhiệt
    • Đây là yếu tố chính cản VNINDEX vượt đỉnh 1293-1300 trong giai đoạn này
  • 2024-03

    • Tỷ giá căng thẳng đầu tháng 3/2024 là yếu tố chính làm VN-Index đảo chiều mạnh; cổ phiếu ngân hàng (VN30) giảm mạnh hơn VN-Index do nhóm này tăng mạnh trước đó và nhạy cảm với thanh khoản
    • Pattern giống 2023: tỷ giá căng NHNN hút tín phiếu thị trường điều chỉnh (2023: từ 1250 xuống 1020 điểm)
    • Tỷ giá USD/VND tại NHTM vượt 25.000 cuối tháng 3/2024 - mức đỉnh mới
    • Chuỗi bán ròng 13 phiên của khối ngoại trùng khớp với giai đoạn tỷ giá leo thang
    • VN-Index chịu áp lực điều chỉnh từ 1.290 xuống vùng 1.284 dù thanh khoản vẫn 23.000 tỷ/phiên
    • Tháng 3/2024 khối ngoại bán ròng hơn 3.000 tỷ; tháng 2 bán 2.700 tỷ - xu hướng tăng dần
    • Chuyên gia nhận định 2024 khó hơn 2022-2023 vì áp lực tỷ giá đến từ nội tại, không chỉ DXY
    • VN-INDEX vẫn tăng 1,3% trong tuần nhờ mid-cap; cổ phiếu vốn hóa lớn chịu áp lực nhiều hơn
    • Khi tỷ giá hạ nhiệt, kỳ vọng thị trường phục hồi về 1.350 điểm cuối 2024
  • 2023-10

    • Tháng 10/2023: VN-Index chịu áp lực kép từ tâm lý (lo ngại DXY/tỷ giá) và cơ bản (lãi suất nội địa có xu hướng tăng theo).
    • Kênh tác động tâm lý là chính giai đoạn này: chính sách tiền tệ VN chưa đảo chiều thắt chặt, nhưng nhà đầu tư lo sợ tương tự tháng 10/2022 (lần trước tỷ giá căng thẳng) tự thu hẹp tỷ lệ cổ phiếu.
    • Phân biệt tác động ngắn hạn (tâm lý, dòng vốn ngoại) vs trung dài hạn (chính sách tiền tệ VN thực sự thay đổi): nhà đầu tư cần khu biệt rõ kênh tác động để không phản ứng thái quá.
    • Chiến lược phòng thủ: quản trị tỷ lệ tiền mặt/cổ phiếu; giảm cổ phiếu khi DXY và áp lực tỷ giá cao, chờ cơ hội phản công khi áp lực giảm.