Tóm tắt

Chương trình Đi theo dòng tiền bàn về đề xuất của Bộ trưởng Bộ Tài chính trình Quốc hội sáng 23/10/2026: áp thuế suất 0,2% với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, không áp dụng hạn mức. Khách mời nhắc các sắc thuế BĐS hiện hành (lệ phí trước bạ, VAT sơ cấp, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế TNCN và VAT từ cho thuê, thuế TNCN chuyển nhượng) và xếp đề xuất vào nhóm thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. So với mức hiện hành (0,03% trong hạn mức, 0,07% phần vượt không quá 3 lần, 0,15% phần vượt trên 3 lần hoặc sử dụng sai mục đích, 0,2% đất lấn chiếm), 0,2% gấp khoảng 7 lần mức trong hạn mức và bằng mức đất lấn chiếm. Vì tính trên bảng giá đất (thường thấp hơn giá thị trường, ví dụ BĐS 10 tỷ chỉ có bảng giá 5 tỷ thì thuế khoảng 10 triệu/năm), thuế còn nhẹ nhưng là hồi chuông cảnh báo. Điểm khó là tiêu chí xác định đất bỏ hoang so với đất chờ xây dựng hợp pháp, và nhà trống (Canada trống trên 6 tháng chịu 3%, Pháp trống trên 1 năm chịu 17% rồi 34%). Thuế khó chuyển vào giá bán nên áp lực dồn lên người nắm giữ, đặc biệt đất nền chờ tăng giá.

Outline / Ý chính

  • Đề xuất 0,2% đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, không áp dụng hạn mức (trình QH ngày 23/10/2026), thuộc thuế sử dụng đất phi nông nghiệp
  • Các sắc thuế BĐS theo vòng đời: mua (lệ phí trước bạ, VAT sơ cấp), nắm giữ (thuế đất phi nông nghiệp, thuế TNCN và VAT cho thuê), bán (thuế TNCN chuyển nhượng)
  • Biểu thuế đất phi nông nghiệp hiện hành: 0,03% trong hạn mức, 0,07% phần vượt dưới 3 lần, 0,15% phần vượt trên 3 lần hoặc sai mục đích, 0,2% lấn chiếm
  • Câu hỏi tiêu chí: phân biệt đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng (cần thông tư, nghị định về mốc thời gian, nguyên nhân chủ quan hay khách quan) và nhà ở không người lưu trú
  • Kinh nghiệm quốc tế: Vancouver và Toronto trống trên 6 tháng chịu 3% (2025); Pháp vùng thiếu nhà trống trên 1 năm chịu 17% năm đầu, 34% các năm sau; Anh và Úc cũng có quy định
  • Tác động: thuế tính trên bảng giá đất nên còn nhẹ nhưng làm tăng chi phí nắm giữ, buộc nhà đầu tư cân nhắc bán, hợp tác hoặc khai thác dòng tiền
  • Lộ trình: có thể tăng lên 2% hay 5% khi tiêu chí rõ ràng; dữ liệu BĐS lên VNeID liên kết iTax giúp giám sát
  • Mức ảnh hưởng theo loại hình: đất nền chờ tăng giá (cao nhất), quỹ đất dự án chậm triển khai (cao), đất thương mại chưa khai thác và đất nền vùng ven chờ hạ tầng (trung bình đến cao), căn hộ trống (khó xác định)
  • Thuế khó chuyển vào giá bán: 10 tỷ chịu 20 triệu/năm, giữ 10 năm mất 200 triệu, người mua sau định giá theo giá trị thực tế nên áp lực dồn lên người nắm giữ
  • Lợi ích gián tiếp: tăng nguồn cung nhà ở, giữ giá thuê hợp lý, hỗ trợ kiểm soát lạm phát vì giá thuê nhà nằm trong rổ CPI

Khái niệm trích xuất