CREDIT SUISSE CÓ ẢNH HƯỞNG NHƯ LEHMAN BROTHERS ĐẾN THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH TOÀN CẦU?

5 min read

Tóm tắt

Video phân tích liệu khủng hoảng Credit Suisse (CS) tháng 10/2022 có thể trở thành ‘Lehman Brothers thứ hai’ gây sụp đổ hệ thống tài chính toàn cầu như năm 2008 hay không. CS là ngân hàng lớn thứ hai Thụy Sĩ, thành lập 1856, hoạt động trên 4 trụ cột: ngân hàng Thụy Sĩ (private banking), quản lý tài sản (wealth management), ngân hàng đầu tư (investment banking) và quản lý quỹ (asset management). Từ đầu năm 2022, cổ phiếu CS đã giảm 55%, vốn hóa từ 22,3 tỷ USD còn khoảng 10 tỷ USD. Kết quả kinh doanh quý 2/2022: mảng wealth management lãi nhưng giảm 74% YoY, mảng quản lý tài sản giảm 75%, investment banking lỗ 3 quý liên tiếp (Q4/2021 lỗ 184 triệu USD, Q1/2022 lỗ 55 triệu USD, Q2/2022 lỗ 860 triệu USD). CS dính nhiều scandal lịch sử: giúp cựu độc tài Philippines Marcos giấu 5-10 tỷ USD (1986, phải trả lại 500 triệu USD), tiêu hủy bằng chứng điều tra tại Nhật (mất giấy phép kinh doanh năm 2000), rửa 200 triệu USD cho độc tài Nigeria (phạt 501 triệu USD từ hiệp hội ngân hàng Thụy Sĩ), hỗ trợ Iran (2009, phạt 536 triệu USD), hỗ trợ khách hàng Đức trốn thuế (phạt 2,068 triệu USD). Gần đây nhất: vụ sụp đổ quỹ Greensill Capital (2021) khiến CS bị phạt 414 triệu USD và phải trả lại 6,7 tỷ USD tiền đầu tư + 600 triệu USD tiền mặt cho nhà đầu tư; vụ sụp đổ Archegos Capital Management khiến CS mất 5,5 tỷ USD và sa thải nhiều nhân viên. Do các scandal này, Fitch Ratings đã hạ xếp hạng tín nhiệm CS từ A xuống BBB-. Chỉ số CDS 5 năm của CS đã đạt khoảng 300-335 điểm cơ bản (cao kỷ lục, vượt mức khủng hoảng 2008), trong khi CDS 1 năm tăng lên 483 điểm - cao hơn nhiều so với các ngân hàng đầu tư khác (UBS, Goldman Sachs). Về chỉ số an toàn vốn theo Basel III: CET1 (vốn chủ sở hữu phổ thông cấp 1) của CS năm 2022 khoảng 13,1-13,5% (giảm nhẹ so với trước), so với Goldman Sachs khoảng 14,2% - vẫn ở mức chấp nhận được. Tổng tài sản CS cuối Q2/2022 khoảng 727 tỷ USD, so với Lehman Brothers khi phá sản năm 2008 chỉ khoảng 500 tỷ USD nhưng quy mô thị trường tài chính toàn cầu lúc đó nhỏ hơn nhiều so với hiện tại. CS hiện xếp hạng khoảng thứ 54-55 ngân hàng lớn nhất thế giới, không còn ‘too big to fail’ như Lehman năm 2008. Khác biệt quan trọng với Lehman: Lehman dùng nghiệp vụ Repo 105 để làm đẹp số liệu thanh khoản (báo cáo 17% nhưng thực chất sai lệch) và đầu tư phần lớn vào CDO (công cụ tài chính đảm bảo bằng bất động sản rủi ro cao); CS tuy có chính sách đầu tư ‘hung hãn’ và gặp vấn đề về quản trị rủi ro/quản trị doanh nghiệp, nhưng chưa có dấu hiệu gian lận báo cáo số liệu như Lehman. Kết luận của host: khả năng CS phá sản và gây hiệu ứng domino như Lehman 2008 là thấp, vấn đề chính nằm ở quản trị (kiểm toán nội bộ, quản trị rủi ro) chứ không phải quy mô. CS đang tái cấu trúc theo hướng tách bạch ngân hàng thương mại và ngân hàng đầu tư để giảm xung đột lợi ích. Đối với Việt Nam, hệ thống ngân hàng vẫn chưa tách bạch ngân hàng thương mại và ngân hàng đầu tư - đây là điểm rủi ro tồn tại, đặc biệt trong giai đoạn thanh khoản cạn kiệt như hiện tại; thanh khoản (chứ không phải lợi nhuận) mới quyết định ngân hàng có tồn tại hay không.

Outline / Ý chính

  • Bối cảnh: cổ phiếu CS giảm 55% từ đầu năm 2022, vốn hóa từ 22,3 tỷ USD còn 10 tỷ USD, CDS 5 năm đạt ~300-335 điểm (cao kỷ lục, vượt mức 2008)
  • Giới thiệu CS: ngân hàng lớn thứ 2 Thụy Sĩ, 4 trụ cột (Swiss bank, wealth management, investment banking, asset management)
  • Kết quả kinh doanh Q2/2022 sụt giảm mạnh ở tất cả các mảng: wealth management -74%, asset management -75%, investment banking lỗ 860 triệu USD
  • Lịch sử scandal của CS: Marcos (1986), Nhật Bản (2000), Nigeria, Iran (2009, phạt 536 triệu USD), Đức trốn thuế (phạt 2,068 triệu USD)
  • Vụ Greensill Capital (2021): CS bị phạt 414 triệu USD, trả lại 6,7 tỷ USD đầu tư + 600 triệu USD tiền mặt
  • Vụ Archegos Capital: CS mất 5,5 tỷ USD
  • Giải thích cơ chế CDS (Credit Default Swap) - phí bảo hiểm vỡ nợ, ý nghĩa khi CDS tăng cao
  • Phân tích chỉ số an toàn vốn Basel III: CET1 của CS ~13,1-13,5% so với Goldman Sachs ~14,2%
  • So sánh quy mô: tổng tài sản CS 727 tỷ USD vs Lehman 500 tỷ USD năm 2008, nhưng CS chỉ xếp hạng thứ 54-55 thế giới (không too big to fail)
  • So sánh với Lehman: Lehman dùng Repo 105 làm sai lệch số liệu thanh khoản và đầu tư nhiều vào CDO; CS chưa có dấu hiệu gian lận báo cáo
  • Kết luận: CS khó trở thành Lehman thứ hai, vấn đề nằm ở quản trị rủi ro/quản trị doanh nghiệp chứ không phải quy mô; thanh khoản quyết định sự tồn tại của ngân hàng
  • Liên hệ Việt Nam: hệ thống ngân hàng chưa tách bạch ngân hàng thương mại và đầu tư, là điểm rủi ro cần lưu ý trong giai đoạn thanh khoản cạn kiệt

Khái niệm trích xuất

Backlinks