Tóm tắt

Buổi webinar phân tích 3 vụ gian lận tài chính lớn xảy ra đồng thời năm 2020: Wirecard (Đức) - 1,9 tỷ EUR tiền mặt khống không xác minh được; Hin Leong (Singapore) - công ty dầu khai khống doanh thu 800 triệu USD tích lũy nhiều năm, để lại nợ 3,9 tỷ USD; Luckin Coffee (Trung Quốc) - khống khoảng 50% doanh thu thông qua giao dịch công ty liên quan ở thiên đường thuế. Diễn giả là chuyên gia kiểm toán, nhấn mạnh vai trò của thái độ skepticism và phương pháp có định hướng trong phát hiện gian lận.

Outline / Ý chính

  • Bối cảnh: COVID-19 là ‘giọt nước tràn ly’ khiến các gian lận tiềm ẩn bộc lộ đồng thời vào 2020
  • Case Wirecard: fintech Đức niêm yết, 1,9 tỷ EUR tiền mặt tại 2 ngân hàng Philippines không tồn tại; EY từ chối ký BCTC 2019 sau nhiều năm ký bình thường; cổ phiếu từ >100 USD xuống ~1.68 USD rồi phá sản
  • Wirecard che giấu bằng cách làm giả chứng từ, lừa hãng kiểm toán KPMG trong cuộc kiểm toán đặc biệt; Financial Times đã cảnh báo từ 2015 nhưng bị phản công bằng luật sư
  • Case Hin Leong (Singapore): công ty dầu lớn nhất châu Á khai khống doanh thu 800 triệu USD nhiều năm; easy money từ ngân hàng (HSBC đứng đầu) cho vay quá dễ là điều kiện duy trì gian lận
  • Case Luckin Coffee: IPO Nasdaq 2019, huy động 645 triệu USD; khống ~50% doanh thu năm 2019 (~730 triệu USD); cơ chế: ghi nhận doanh thu ảo từ khách hàng ảo, sau đó chuyển tiền sang Focus Media (công ty bình phong ở thiên đường thuế) dưới dạng chi phí quảng cáo kỹ thuật số không có giá trị kinh tế thực
  • Dấu hiệu cảnh báo Luckin: lãnh đạo bán 24% cổ phiếu đang lưu hành; công ty liên quan (Focus Media) có trụ sở ngay cạnh Luckin; mô hình kinh doanh bán lỗ (cho cà phê miễn phí) không thể tạo lợi nhuận thực
  • Bài học kiểm toán: thay đổi thái độ về gian lận - kiểm toán viên phải chủ động định hướng tìm kiếm như Sherlock Holmes; kiểm tra giao dịch bên liên quan và tính kinh tế thực của giao dịch (economic substance - ISA 315/240)
  • Ví dụ Việt Nam: bao bì Sài Gòn (mã SPS/FPT) - công ty đầu tiên niêm yết xin bảo hộ phá sản trong đại dịch 4/2020; hàng tồn kho từ 450 tỷ xuống 100 tỷ cuối 2019 không giải thích được

Khái niệm trích xuất