Key takeaway

Khi tổ chức tài chính vừa là kênh phân phối vừa là nhà sản xuất sản phẩm (hợp đồng độc quyền), lợi ích của người tư vấn mâu thuẫn với lợi ích của khách hàng - đây là rủi ro hệ thống trong ngành tư vấn tài chính.

WHAT

Xung đột lợi ích trong tư vấn tài chính xảy ra khi người tư vấn hoặc tổ chức nhận hoa hồng hoặc bị ràng buộc hợp đồng để bán sản phẩm nhất định, thay vì khuyến nghị sản phẩm phù hợp nhất với khách hàng. Biểu hiện phổ biến: ngân hàng chỉ bán trái phiếu doanh nghiệp do chính ngân hàng phát hành, hoặc bảo hiểm từ công ty liên kết theo hợp đồng bancassurance độc quyền.

WHY/HOW

Mô hình “tied agency” (đại lý ràng buộc) tạo ra động cơ sai lệch: tư vấn được trả thưởng theo doanh số sản phẩm cụ thể, không theo hiệu quả cho khách hàng. Giải pháp hướng tới: (1) cố vấn tài chính độc lập (fee-only advisor) - thu phí từ khách hàng, không hoa hồng từ nhà phát hành; (2) nền tảng open platform - phân phối đa sản phẩm từ nhiều nhà cung cấp cạnh tranh; (3) khung pháp lý bắt buộc công khai xung đột lợi ích.

Notes

  • 2021-09
    • Ngân hàng VN bán trái phiếu doanh nghiệp do chính họ bảo lãnh phát hành, hoặc bảo hiểm theo hợp đồng bancassurance độc quyền - lợi ích lệch về phía ngân hàng
    • 68% người được hỏi ở APAC cho rằng việc ngân hàng đặt lợi ích tài chính của khách hàng lên trên lợi nhuận là vô cùng quan trọng