Key takeaway

Trái phiếu rác (junk bond) là trái phiếu có xếp hạng tín nhiệm thấp hoặc không có, rủi ro vỡ nợ cao nhưng lãi suất hấp dẫn; khi thị trường hoảng loạn chúng bị chiết khấu mạnh (đến 80%) phản ánh mất niềm tin hoàn toàn vào khả năng trả nợ.

WHAT

Trái phiếu rác (junk bond / high-yield bond) là trái phiếu dưới mức đầu tư (dưới BBB- theo S&P). Tại Việt Nam, trái phiếu ‘3 không’ là khái niệm tương đương: không tài sản đảm bảo, không bảo lãnh thanh toán, không xếp hạng tín nhiệm - rủi ro cao nhưng lãi suất hấp dẫn. Chiết khấu thứ cấp phản ánh thực chất lợi suất đang được thị trường định giá.

WHY/HOW

Nhà đầu tư mua junk bond chấp nhận rủi ro cao đổi lấy lợi suất cao hơn trái phiếu đầu tư. Khi cần thanh khoản hoặc mất niềm tin, họ bán chiết khấu trên thị trường thứ cấp - người mua sau hưởng lợi từ cả chiết khấu + lãi coupon (ví dụ: chiết khấu 15% + lãi 8% = thực chất ~23% lợi suất). Tại TQ, trái phiếu rác chiết khấu đến 80% (mua 1 đồng nhưng bán lại chỉ được 20 cent), phản ánh thị trường gần như bỏ cuộc về khả năng thu hồi.

Notes

  • 2023-09

    • Nghị định 81/2020 (9/2020, sửa đổi bổ sung Nghị định 163/2018) quy định DN phát hành trái phiếu không được vượt quá 5 lần vốn chủ sở hữu; thời gian phát hành phải gói trong 90 ngày, sau đó 6 tháng mới được phát hành đợt mới
    • Giai đoạn 2018-2020, do luật phát hành trái phiếu còn chưa chặt, hơn 800 nghìn tỷ đồng trái phiếu ‘3 không’ (không tài sản đảm bảo, không xếp hạng tín nhiệm, không bảo lãnh thanh toán) đã được phát hành
  • 2022-11

    • Trung Quốc: trái phiếu doanh nghiệp rác chiết khấu đến 80% trên sàn Thượng Hải; nhà đầu tư nước ngoài rút ròng (dòng chảy âm) khỏi thị trường trái phiếu TQ
    • Trái phiếu ‘3 không’ tại Việt Nam (không tài sản đảm bảo, không bảo lãnh thanh toán, không xếp hạng) bị chiết khấu 22-25% trên thị trường thứ cấp cuối 2022
    • Công thức định giá thực tế: chiết khấu 15% + lãi coupon 8% = lợi suất thực ~23% (tính đơn giản không ghép lãi kỳ)