Key takeaway
Khi doanh nghiệp điện nhà nước bị kiểm soát giá đầu ra nhưng chi phí đầu vào tăng tự do, thua lỗ tích tụ và cuối cùng xã hội phải trả - hoặc qua tăng giá điện, hoặc qua ngân sách nhà nước.
WHAT
Truyền dẫn chi phí năng lượng (energy cost pass-through) là cơ chế chuyển tăng giá nhiên liệu đầu vào sang giá điện/gas bán lẻ. Ở các nền kinh tế có giá điện điều tiết (như Việt Nam), nhà nước kiểm soát giá đầu ra - khi đầu vào tăng mạnh mà giá điện không được điều chỉnh kịp, doanh nghiệp điện thua lỗ và chi phí bị dồn vào tương lai.
WHY/HOW
Cơ chế pass-through bị trì hoãn khi: (1) nhà nước lo ngại lạm phát nếu tăng giá điện, (2) áp lực chính trị giữ giá thấp. Tuy nhiên thua lỗ tích lũy tạo rủi ro tài chính cho doanh nghiệp nhà nước và sau cùng buộc phải tăng giá mạnh hơn để bù đắp - gây cú sốc giá lớn hơn. Nhà đầu tư theo dõi tỷ lệ giá vốn/doanh thu và lỗ gộp để đánh giá áp lực điều chỉnh giá.
Related
Notes
- 2022-09
- EVN H1/2022: doanh thu 221.230 tỷ nhưng giá vốn 225.440 tỷ - lỗ gộp 4.210 tỷ; sau chi phí tài chính và quản lý lỗ sau thuế hợp nhất 16.586 tỷ đồng
- Nguyên nhân EVN công bố: giá nhiên liệu đầu vào (than, khí) tăng cao đột biến từ đầu năm 2022