Key takeaway

Thị trường chứng khoán là thị trường kỳ vọng - giá cổ phiếu hôm nay đã phản ánh triển vọng 2-3 năm tới, không phải kết quả kinh doanh hiện tại. Doanh nghiệp có thể công bố lợi nhuận tốt năm 2024 nhưng giá cổ phiếu không tăng vì đã được chiết khấu vào giá từ 2023.

WHAT

Giá cổ phiếu trên thị trường là sự đồng thuận của hàng triệu nhà đầu tư về giá trị hiện tại của tất cả dòng tiền tương lai của doanh nghiệp. Do đó, thị trường không phản ánh kết quả quá khứ hay hiện tại mà phản ánh kỳ vọng vào tương lai - thường 12-36 tháng phía trước. Khi thị trường tăng mạnh năm T, tức là đã phản ánh sẵn kỳ vọng tốt của T+1, T+2. Khi có thông tin tích cực (thăm doanh nghiệp, ký kết hợp tác, quyết định chính sách), giá cổ phiếu nhóm liên quan tăng ngay - phản ánh kỳ vọng về lợi ích tương lai.

WHY/HOW

Cơ chế hoạt động:

  • Nhà đầu tư mua hôm nay vì tin tưởng giá trị trong tương lai lớn hơn giá hiện tại.
  • Khi kỳ vọng tích cực lan rộng (ví dụ kinh tế phục hồi, lãi suất giảm), dòng tiền đổ vào đẩy giá lên trước khi kết quả kinh doanh thực tế được công bố.
  • Hệ quả: mức tăng trưởng lợi nhuận thực tế dù cao (500-600%) vẫn có thể không làm giá tăng thêm nếu kỳ vọng đó đã được phản ánh từ trước.
  • Nguyên tắc: tìm doanh nghiệp có tăng trưởng bền vững đều đặn (15-20%/năm) thay vì tìm tăng trưởng đột biến từ nền thấp bất thường.
  • Rủi ro: thông tin ngắn hạn thường được thị trường định giá quá mức so với tác động thực tế dài hạn. Nhà đầu tư nên phân biệt phản ứng ngắn hạn theo tin tức (cơ hội trading) và thay đổi fundamental dài hạn (cơ sở đầu tư giá trị).

Notes

  • 2024-02

    • VN-Index tăng 12,2% năm 2023 dù GDP thực tế năm đó ảm đạm - thị trường đã chiết khấu kỳ vọng phục hồi 2024-2025.
    • Chuyên gia nhận xét: ‘chúng ta đang lấy một phần tương lai để dùng trước rồi’ - năm 2024 sẽ khó tăng đồng loạt như 2023.
    • Lợi nhuận tăng trưởng đều đặn 15-20%/năm quý hơn mức tăng 500-600% từ nền thấp bất thường.
  • 2023-12

    • Cổ phiếu FPT, VHM tăng xanh suốt phiên 11/12/2023 khi Jensen Huang làm việc với các tập đoàn Việt Nam
    • VN-Index có lúc giảm nhưng FPT vẫn tăng - thị trường phân hóa theo nhóm có liên quan trực tiếp
    • Nhận định: phản ứng ngắn hạn là câu chuyện thị trường kể về cổ phiếu - không nên nhầm với giá trị dài hạn được tạo ra
  • 2023-09

    • Thống kê VN-Index trước/sau chuyến thăm tổng thống Mỹ: Bush 2006 (+85% t+250 - nhưng do bùng nổ WTO + tín dụng 35%), Obama 2013/2016 (tăng t+30), Trump 2017/2019 (tăng)
    • Rủi ro suy luận: tăng TTCK và chuyến thăm ngoại giao có thể là 2 biến độc lập (random walk) - tăng do yếu tố chu kỳ nền kinh tế, không phải do sự kiện ngoại giao
    • Thị trường thường phản ánh kỳ vọng trước sự kiện (mua tin, bán thực); cần phân biệt yếu tố biến số phụ thuộc vs độc lập khi đọc tương quan lịch sử