Key takeaway
Thiên tai lớn là biến số phi thị trường gây sụt giảm ngắn hạn trên thị trường chứng khoán, thường chỉ một số ít ngành tăng giá trong khi đa số ngành bị ảnh hưởng tiêu cực.
WHAT
Thiên tai (bão, lũ, động đất) là các cú sốc ngoại sinh không thể dự báo chính xác, ảnh hưởng đến nền kinh tế qua nhiều kênh: phá hủy tài sản vật chất, gián đoạn sản xuất và chuỗi cung ứng, giảm năng suất lao động, tăng chi phí tái thiết. Trên thị trường chứng khoán, thiên tai thường gây ra tâm lý lo ngại, giảm thanh khoản và sụt giảm giá cổ phiếu ở hầu hết các ngành. Chỉ một số ngành ít bị ảnh hưởng trực tiếp (công nghệ, năng lượng, hóa chất) hoặc hưởng lợi từ tái thiết (vật liệu xây dựng) có thể tăng giá. Tác động chia hai kênh: (1) Kênh trực tiếp - thiệt hại tài sản và gián đoạn sản xuất, nhưng doanh nghiệp niêm yết quy mô lớn có khả năng chống chịu và bảo hiểm tốt hơn; (2) Kênh gián tiếp - điều chỉnh chính sách tài khóa (tăng chi tái thiết, giảm thuế kích cầu) và tiền tệ, đây là tác động dài hơi hơn cần theo dõi.
WHY/HOW
Cơ chế tác động: (1) Phía cung - năng lực sản xuất giảm, chi phí đầu vào tăng do chuỗi cung ứng gián đoạn. (2) Phía cầu - thu nhập dân cư giảm, tâm lý tiêu dùng thận trọng. (3) Dòng tiền đầu tư - nhà đầu tư chuyển sang tài sản an toàn, giảm rủi ro danh mục. (4) Kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp - xem xét lại mục tiêu sản xuất và đơn hàng. Dài hạn, nếu chính phủ có gói hỗ trợ tái thiết mạnh, nền kinh tế có thể phục hồi và vượt mức trước thiên tai nhờ nhu cầu đầu tư công.
Related
Notes
- 2024-09
- Bão Yagi (bão số 3) đổ bộ miền Bắc Việt Nam, được đánh giá là cơn bão lịch sử mạnh nhất trong nhiều thập kỷ
- Sau bão Yagi, chỉ 3/19 ngành trên thị trường chứng khoán Việt Nam tăng giá (công nghệ thông tin, năng lượng, hóa chất)
- Các ngành thiệt hại nặng: du lịch, bảo hiểm
- Thanh khoản thị trường thấp do nhà đầu tư chờ đợi quyết định Fed (18/9) và đánh giá thiệt hại bão
- VN-Index phiên 09/09/2024 giảm 6,23 điểm về 1.267, thanh khoản chỉ 11.693 tỷ - mức thấp
- Cổ phiếu thép, tôn mạ và xây lắp điện giữ được tham chiếu hoặc tăng nhẹ, phản ánh kỳ vọng nhu cầu tái thiết ngắn hạn
- Thiệt hại kinh tế do bão lớn nhưng tác động trực tiếp lên TTCK hạn chế vì doanh nghiệp niêm yết phần lớn là quy mô lớn
- Lũ lụt nghiêm trọng sau bão tại Cao Bằng, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Lào Cai, Yên Bái - “hoàn lưu” kéo dài gây thiệt hại hơn bão trực tiếp