Key takeaway

Chỉ số thị trường tăng không đồng nghĩa nhà đầu tư cá nhân có lãi - hành vi giao dịch (lướt sóng, mua đỉnh bán đáy) quyết định kết quả thực tế của danh mục.

WHAT

Nghịch lý xảy ra khi chỉ số tổng hợp (VN-Index, S&P 500…) tăng tích cực trong năm nhưng phần lớn nhà đầu tư cá nhân lại thua lỗ. Nguyên nhân: chỉ số phản ánh hiệu suất bình quân gia quyền vốn hóa của toàn thị trường, trong khi nhà đầu tư cá nhân bị tác động bởi hành vi - vào/ra sai thời điểm, xoay vòng liên tục, cắt lỗ đúng đáy.

WHY/HOW

Cơ chế: nhà đầu tư FOMO mua khi thị trường đã tăng (mua đỉnh), hoảng loạn bán khi thị trường giảm (bán đáy). Lãi thì nhỏ (bán sớm), lỗ thì sâu (cắt muộn ở đáy). Tổng hợp lại: số lần giao dịch càng nhiều, chi phí ma sát + sai lệch tâm lý càng lớn, kết quả càng kém chỉ số. Ngược lại, nắm giữ cổ phiếu tốt xuyên suốt năm sideway mới thu được toàn bộ mức tăng của chỉ số.

Notes

  • 2024-12
    • VN-Index tăng 12% (1100 lên ~1271,5), vượt xa lãi tiết kiệm (~5%/năm)
    • Phần lớn nhà đầu tư cá nhân thua lỗ, nhiều người trên 10%
    • Quỹ đầu tư (tổ chức) lãi 20-30% nhờ nắm giữ cổ phiếu công nghệ (FPT, CMC, Viettel) xuyên suốt