Key takeaway

Kể từ sau khủng hoảng tài chính 2008, các ngân hàng trung ương liên tục mua ròng vàng, chiếm ~25% nhu cầu vàng toàn cầu, là lực đẩy quan trọng của giá vàng dài hạn.

WHAT

Hành động mua ròng vàng của các ngân hàng trung ương (net purchases) là khi tổng mua vào lớn hơn bán ra trong một giai đoạn. Từ 2008 trở đi, các ngân hàng trung ương chuyển từ bán ròng sang mua ròng, cung cấp lực cầu bền vững cho thị trường vàng.

WHY/HOW

Sau khủng hoảng 2008 và khi Mỹ nới lỏng tiền tệ (QE), các ngân hàng trung ương tăng dự trữ vàng để đối phó với rủi ro đồng USD mất giá. Căng thẳng địa chính trị và các lệnh trừng phạt kinh tế khuyến khích quốc gia đa dạng hóa dự trữ khỏi trái phiếu Mỹ sang vàng. Mua ròng gần 700 tấn/năm tương đương ~25% tổng nhu cầu vàng toàn cầu (4740 tấn/năm). Sau khi Mỹ đóng băng dự trữ ngoại hối của Nga năm 2022, nhiều NHTW lo ngại rủi ro địa chính trị khi giữ quá nhiều USD, đẩy nhanh xu hướng đa dạng hóa sang vàng. Ngân hàng trung ương là một trong 3 nhánh cầu chính của thị trường vàng (chiếm khoảng 30% cung-cầu toàn cầu theo một số ước tính khác); khi nhu cầu mua dự trữ đã đi vào và hấp thụ hết theo chính sách của một giai đoạn, vàng có thể chuyển sang một chu kỳ tích lũy mới trước khi có biến động giá tiếp theo.

Notes

  • 2024-04

    • Ngân hàng trung ương mua ròng từ ~2009-2010, đỉnh gần 700 tấn/năm; biểu đồ World Bank cho thấy tương quan rõ: mua ròng mạnh - giá vàng tăng
    • Tháng 4/2024 giá vàng thế giới vượt 2350 USD/oz, một phần do ngân hàng trung ương tiếp tục mua ròng mạnh
  • 2023-12

    • Quý 3/2023: tất cả 10 nước mua vàng nhiều nhất (Mỹ, Đức, Ý, Pháp, Nga, Trung Quốc, Thụy Sĩ, Nhật, Ấn Độ, Hà Lan) đều tăng dự trữ vàng so với Q4/2022
    • Thực tế NHTW mua vàng 2023 vượt xa kỳ vọng đầu năm (thị trường dự báo âm, thực tế dương mạnh)
    • Thổ Nhĩ Kỳ: lạm phát cao dẫn đến mua vàng nhiều để bảo toàn giá trị dự trữ
  • 2023-11

    • Q3 trung bình 10 năm: ~1100 tấn/quý; Q3-Q4 2023: tăng đột biến vượt mức trung bình đáng kể
    • Các NHTW cơ cấu lại bảng cân đối kế toán (balance sheet restructuring) bằng cách tăng vàng
    • Đây là yếu tố tích cực/thuận lợi cho giá vàng trong khung phân tích WGC tháng 10/2023
  • 2023-04

    • Cuối 2022 - đầu 2023: nhu cầu mua vàng của ngân hàng trung ương kỷ lục tính từ 2010, do bất ổn địa chính trị
    • Hành động ngân hàng trung ương là một trong các động lực quan trọng nhất đẩy giá vàng tháng 3/2023 (bên cạnh DXY giảm)
  • 2022-12

    • Q3/2022: ngân hàng trung ương toàn cầu mua khoảng 400 tấn vàng - cao nhất tính từ năm 1967, phản ánh lo ngại địa chính trị toàn cầu gia tăng
    • Bối cảnh: xung đột Nga-Ukraine khiến các nước lo ngại rủi ro khi giữ quá nhiều USD, đẩy nhanh đa dạng hóa sang vàng
    • Giá vàng thế giới ở mức ~1.600 USD/oz trong Q3 nhưng NHTW vẫn mua mạnh - cho thấy mua vàng theo chiến lược, không theo momentum giá
  • 2020-11

    • Năm 2020, ngân hàng trung ương Trung Quốc, Ấn Độ, Mexico, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ tăng mua vàng dự trữ đột biến, hỗ trợ giá vàng