Lãi suất và ngành ít chịu ảnh hưởng

4 min read

Key takeaway

Trong môi trường lãi suất cao, doanh nghiệp xuất khẩu với cấu trúc tài chính lành mạnh và ít phụ thuộc nhập khẩu nguyên liệu chịu ảnh hưởng ít nhất - ngành nào cũng bị ảnh hưởng nhưng mức độ phụ thuộc vào cấu trúc vay và mô hình kinh doanh.

WHAT

Khi lãi suất tăng, tất cả ngành đều bị ảnh hưởng nhưng mức độ khác nhau tùy: (1) tỷ lệ đòn bẩy tài chính; (2) cấu trúc doanh thu - xuất khẩu vs nội địa; (3) phụ thuộc nhập khẩu nguyên liệu (lãi suất liên quan tỷ giá, ảnh hưởng chi phí đầu vào). Doanh nghiệp xuất khẩu hưởng lợi từ đồng nội tệ yếu khi lãi suất cao.

WHY/HOW

Lãi suất cho vay phụ thuộc lãi suất đầu vào (huy động). Lãi suất huy động phụ thuộc: lạm phát, tỷ giá, xu hướng lãi suất toàn cầu (Fed, ECB, BOJ). Khi toàn cầu còn tăng lãi suất, Việt Nam khó hạ lãi suất huy động - lãi suất cho vay theo đó khó giảm trong ngắn/trung hạn.

Một cách phân loại bổ sung theo cấu trúc tài sản-nguồn vốn: (1) doanh nghiệp nắm giữ nhiều tiền gửi (HTM) hưởng lợi trực tiếp từ lãi suất tăng (vd bảo hiểm); (2) ngân hàng/doanh nghiệp kinh doanh tiền chịu thiệt vì lãi suất huy động tăng nhanh hơn lãi suất cho vay (chính sách ghìm lãi suất cho vay); (3) doanh nghiệp vay nợ nhiều bằng nội tệ với đầu ra (doanh thu) đang khó khăn nhưng đầu vào (chi phí) tăng (vd thép, bất động sản giai đoạn suy thoái) chịu tác động tiêu cực kép - mức độ phụ thuộc vào việc khoản vay có thời gian ân hạn (chưa phải trả lãi/gốc) hay không, vì doanh nghiệp vay để đầu tư dự án có ân hạn có thể tránh được áp lực ngắn hạn và đón đầu chu kỳ phục hồi.

Notes

  • 2023-02

    • Fed, ECB, BOJ (Nhật) vẫn đang tăng lãi suất tính đến tháng 02/2023; ngân hàng Việt Nam cam kết hạ lãi suất cho vay nhưng thực tế khó do áp lực đầu vào
    • Hội nghị tín dụng BDS ngày 08/02/2023: ngân hàng cam kết tìm cách hạ lãi suất cho vay trong vài tháng tới

  • 2022-10

    • Bàn tròn đầu tư #06: bổ sung khung phân loại theo cấu trúc tài sản/nguồn vốn khi lãi suất tăng
    • Doanh nghiệp nhiều tiền gửi (HTM) hưởng lợi: ngành bảo hiểm lãi ~2.000 tỷ/quý từ chênh lệch tiền gửi dù mảng kinh doanh bảo hiểm chính lỗ gần 1.000 tỷ; cần xem kỳ hạn tiền gửi (ngắn hạn 1-2 năm dễ tái định giá theo lãi suất mới hơn)
    • Ngân hàng/doanh nghiệp kinh doanh tiền chịu thiệt: lãi suất huy động tăng nhanh nhưng lãi suất cho vay tăng chậm hơn do bị chính sách ghìm, có thể làm giảm nhẹ tăng trưởng lợi nhuận từ hoạt động tín dụng
    • Doanh nghiệp vay nội tệ nhiều với đầu ra khó (thép, BDS giai đoạn 2022) và đầu vào tăng chịu áp lực kép từ chi phí lãi vay tăng
    • Quan điểm Trần Ngọc Báu: nếu doanh nghiệp vay nhiều nhưng để đầu tư nhà máy/dự án mới (có thời gian ân hạn, lãi thấp ban đầu) thì việc đi vay nhiều trong giai đoạn lãi suất cao không hẳn xấu - có thể đón đúng chu kỳ phục hồi 2023-2024
    • Kết luận chung: phải phân tích báo cáo tài chính chi tiết từng doanh nghiệp (không chỉ theo ngành) để xác định tác động thực của lãi suất lên lợi nhuận và dòng tiền, dự đoán không chỉ 1 quý mà cả các năm sau

Backlinks