Key takeaway
Lãi suất thực âm xảy ra khi lãi suất danh nghĩa thấp hơn lạm phát, khiến người gửi tiền mất sức mua và tạo lực đẩy dịch chuyển vốn sang tài sản rủi ro như cổ phiếu, bất động sản.
WHAT
Lãi suất thực = lãi suất danh nghĩa - lạm phát. Khi lãi suất thực âm, tiền gửi ngân hàng không bảo toàn được sức mua; nhà đầu tư buộc phải tìm kênh có lợi suất thực dương.
WHY/HOW
Lãi suất thực âm thường xảy ra khi ngân hàng trung ương nới lỏng tiền tệ mạnh hoặc lạm phát tăng đột biến. Hệ quả: dòng tiền tiết kiệm dịch chuyển sang cổ phiếu, bất động sản, vàng, crypto - gây bong bóng tài sản nếu kéo dài. Ở Việt Nam, VND mất giá thêm ~5%/năm so với USD nên lãi suất thực tính theo USD còn thấp hơn.
Related
- Công thức lãi suất tiền gửi hợp lý
- Cân bằng lãi suất
- TINA effect
Notes
-
2021-06
- Đề xuất lãi suất tiền gửi 0% khi lạm phát VN ~4% tức lãi suất thực -4%, tạo ra tình trạng người dân tất yếu rút tiền đầu tư vào tài sản khác hoặc đô la hóa
-
2021-01
- Fed cam kết lãi suất gần 0% đến ít nhất 2023; mục tiêu lạm phát 2%+ theo AIT (Average Inflation Targeting)
- Công thức: lãi suất thực = lãi suất danh nghĩa - lạm phát ~ 0% - 2% = -2% ⇒ chi phí cơ hội nắm vàng = 0
- Đây được xem là yếu tố hỗ trợ vàng quan trọng nhất trong 2021, khi nắm trái phiếu kho bạc bị mất sức mua thực trong khi vàng không bị như vậy
-
2020-12
- Cuối 2020: lãi suất liên ngân hàng qua đêm Việt Nam ~0,2-0,3%; lợi suất trái phiếu chính phủ 30 năm ~3,5-4%; chuyên gia khuyến cáo không nên trông chờ lãi suất tiết kiệm cao trong 2021
-
2020-08
- Môi trường lãi suất thấp + gói cứu trợ COVID-19 khổng lồ tạo ra lãi suất thực âm, hỗ trợ giá vàng vượt 2.000 USD tháng 8/2020
- TPCP Mỹ 10 năm khoảng 0,66%, lạm phát cao hơn do gói cứu trợ - lãi suất thực âm là nhân tố chính đẩy vàng lên 2.072 USD/oz
- Cơ chế: lãi suất thực âm - > vàng hấp dẫn hơn trái phiếu - > cầu vàng tăng - > giá vàng tăng