Lãi dự thu

3 min read

Key takeaway

Lãi dự thu là khoản lãi ngân hàng đã ghi nhận vào thu nhập theo nguyên tắc accrual nhưng chưa thực thu tiền - nằm trong tài sản trên bảng cân đối, phình to khi nợ có vấn đề.

WHAT

Lãi dự thu (accrued interest receivable) là phần lãi cho vay phát sinh theo thời gian nhưng chưa đến kỳ thu. Ngân hàng ghi nhận doanh thu lãi theo nguyên tắc kế toán dồn tích (accrual): lãi tính từng ngày dù khách hàng chưa trả. Khoản chênh lệch giữa lãi đã ghi nhận và lãi đã thu về nằm ở mục ‘Lãi và phí phải thu’ trong phần tài sản của bảng cân đối kế toán.

WHY/HOW

Khi nợ xấu tăng, lãi dự thu phình to vì ngân hàng vẫn ghi nhận lãi dù khách hàng không trả - dẫn đến lợi nhuận kế toán cao hơn thực tế tiền mặt. Khi phân loại nợ xuống nhóm xấu, ngân hàng phải hoàn nhập (thoái) lãi dự thu - làm giảm doanh thu và lợi nhuận đột ngột. TT02/2023 quy định ngân hàng không được thu lãi dự thu với khoản nợ đã cơ cấu giữ nhóm - buộc ghi nhận sát thực tế.

Notes

  • 2026-03

    • VPB lãi dự thu cuối 2025 đạt 14.3 nghìn tỷ (+70% YoY) - đây là cờ đỏ BSC nhấn mạnh; tốc độ tăng lãi dự thu vượt xa tốc độ tăng tín dụng cho thấy một phần lãi ghi nhận kế toán nhưng chưa thu tiền về; có thể phản ánh các khoản vay tái cơ cấu, BĐS trả góp chậm hoặc FE Credit
    • Cách đọc: tỷ lệ lãi dự thu / tổng thu nhập lãi tăng từ năm trước là dấu hiệu lợi nhuận kế toán cao hơn lợi nhuận tiền mặt; ngân hàng phụ thuộc phân khúc rủi ro cao (bán lẻ, tiêu dùng, BĐS) có xu hướng tích lũy lãi dự thu nhiều hơn; khi nợ phải phân loại lại nhóm xấu thì hoàn nhập lãi dự thu làm giảm đột ngột lợi nhuận

  • 2023-04

    • TT02/2023 quy định ngân hàng giữ nguyên nhóm nợ nhưng không được thu lãi dự thu từ khoản nợ cơ cấu - tránh ghi nhận thu nhập ảo
    • Lãi dự thu lớn là dấu hiệu cảnh báo: kiểm tra tỷ lệ lãi dự thu/tổng tài sản sinh lãi qua các quý

Backlinks