Key takeaway
Khi lãi phải thu (accrued interest) tăng nhanh hơn tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng, đó là tín hiệu ngân hàng đang ghi nhận lãi tích lũy nhưng chưa thu được tiền - rủi ro nợ xấu tiềm ẩn và lợi nhuận có thể bị điều chỉnh giảm trong các quý tiếp theo.
WHAT
Lãi phải thu là khoản lãi vay đã tích lũy theo thời gian nhưng chưa thu tiền thực về. Trên bảng cân đối kế toán ngân hàng, nó xuất hiện trong mục phải thu. Nếu tốc độ tăng lãi phải thu vượt tốc độ tăng dư nợ, ngân hàng đang ghi nhận thu nhập (NIM cao) nhưng chất lượng thu nhập đó chưa được xác nhận bằng tiền mặt.
WHY/HOW
Cách tính: (lãi phải thu kỳ này - lãi phải thu kỳ trước) / lãi phải thu kỳ trước, so sánh với tốc độ tăng dư nợ tín dụng cùng kỳ. Chênh lệch dương lớn = aggressive accounting. VPB Q2/2025: tín dụng tăng 18,8% nhưng lãi phải thu tăng 24,4% (riêng hoạt động tín dụng +25,69%); CTG: tín dụng tăng 10,3% nhưng lãi phải thu tăng 18,45% trong khi dự phòng giảm 3.000 tỷ. Kết hợp cả hai chỉ tiêu (lãi phải thu tăng nhanh + dự phòng giảm) = ngân hàng đang ghi lợi nhuận mạnh trong kỳ nhưng tạo rủi ro cho Q3/Q4 vì lãi chưa thu về và nợ chưa được phòng bị đầy đủ.
Related
Notes
Phân biệt với lãi dự thu theo thông lệ (bình thường, tăng theo tín dụng). Chỉ đáng lo khi chênh lệch tốc độ tăng vượt đáng kể ngưỡng 3-5 điểm phần trăm. Đặc biệt rủi ro khi đi kèm tập trung cho vay lĩnh vực rủi ro cao (bất động sản, tiêu dùng).