Key takeaway
Kiểm toán Big Four thất bại không chủ yếu do thiếu năng lực mà do thiếu thái độ hoài nghi chủ động (professional skepticism) và phương pháp có định hướng - kiểm toán viên không tìm cái mình cần tìm.
WHAT
Kiểm toán độc lập thất bại là tình huống kiểm toán viên - kể cả các hãng Big Four - không phát hiện hoặc không báo cáo gian lận trọng yếu dù được thuê để bảo vệ lợi ích cổ đông. Đây là rủi ro hệ thống khi các hãng kiểm toán trở thành ‘người trong cuộc’ và mất đi sự độc lập thực chất.
WHY/HOW
Nguyên nhân cấu trúc: (1) Kiểm toán viên làm việc trong hệ thống chứng từ do khách hàng cung cấp, không có quyền điều tra như cơ quan nhà nước; (2) Áp lực duy trì hợp đồng khách hàng lớn; (3) Thiếu professional skepticism - không chủ động đặt câu hỏi ‘gian lận ở đâu’; (4) Gian lận tinh vi dùng công nghệ và cấu trúc đa quốc gia để vượt qua kiểm tra thông thường. Theo ISA 240/315: kiểm toán viên phải có thái độ hoài nghi nghề nghiệp và phải định hướng tìm kiếm gian lận như một phần bắt buộc của quá trình kiểm toán.
Related
Notes
- 2020-06
- Wirecard: EY là kiểm toán viên trong nhiều năm, chỉ từ chối ký BCTC 2019 sau khi ngân hàng Philippines xác nhận tài khoản không tồn tại; KPMG được thuê kiểm toán đặc biệt nhưng kết quả ngược mong muốn của Wirecard; EY vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý với các năm trước
- Luckin: kiểm toán viên bên ngoài không phát hiện chuỗi giao dịch ảo qua Focus Media; phóng viên điều tra (Financial Times, Muddy Waters) phát hiện từ bên ngoài bằng kỹ thuật phân tích công khai