Key takeaway
Trước khi chọn sản phẩm hay phân bổ tỷ trọng, nhà đầu tư phải có kế hoạch đầu tư cá nhân (Investment Policy Statement - IPS) xác định rõ khẩu vị rủi ro, mục tiêu lợi nhuận, khung thời gian, nhu cầu thanh khoản và ràng buộc pháp lý - không có IPS là lý do phổ biến khiến nhà đầu tư bỏ cuộc khi gặp biến động hoặc đưa ra quyết định cảm tính.
WHAT
Kế hoạch đầu tư (Investment Policy Statement - IPS) là văn bản/khung định hướng đầu tư cá nhân gồm năm yếu tố chính: (1) khả năng chấp nhận rủi ro (risk tolerance) dựa trên hoàn cảnh tài chính cụ thể của từng người; (2) mục tiêu lợi nhuận thực tế tương ứng với mức rủi ro; (3) khung thời gian đầu tư; (4) nhu cầu thanh khoản - có thể bị ràng buộc không rút tiền giữa chừng không; (5) ràng buộc pháp lý - các sản phẩm có hợp pháp tại thị trường không. Sau khi có IPS mới đến bước chọn tỷ trọng và sản phẩm cụ thể, bao gồm cấu trúc danh mục phù hợp (tỷ trọng các lớp tài sản: chứng khoán, vàng, ngoại tệ, trái phiếu).
WHY/HOW
Mỗi người có khả năng chịu đựng tổn thất khác nhau tùy hoàn cảnh - kế hoạch đầu tư phải được cá nhân hóa theo đó. Người sợ rủi ro chỉ nên giữ tiết kiệm; người chấp nhận rủi ro cao mới có thể đưa cổ phiếu hay bất động sản vào danh mục. Không có kế hoạch, nhà đầu tư dễ bị dụ bởi lợi nhuận kỳ vọng cao mà quên quản trị rủi ro tương ứng.
(1) IPS hoạt động như ‘bài tập về nhà’ trước khi vào thị trường - một khi vi phạm IPS (ví dụ dùng margin khi đã cam kết không dùng) là đã sai ngay từ đầu, không phải lỗi của thị trường. IPS cần review định kỳ cùng với tái cân bằng danh mục.
(2) Quy trình chuẩn gồm ba bước: lập kế hoạch (IPS) - thực hiện (phân bổ, timing, chọn sản phẩm) - phản hồi (review định kỳ). Ràng buộc pháp lý là yếu tố dễ bị bỏ qua nhưng quan trọng: cần xác nhận sản phẩm có khung pháp lý rõ ràng tại thị trường mình đang đầu tư trước khi đưa vào danh mục.
(3) Lỗi phổ biến: nghe ‘25% lợi nhuận kỳ vọng’ rồi đầu tư mà không chú ý phần quản trị rủi ro tương ứng; hoặc nhà đầu tư trẻ hay đặt mục tiêu lợi nhuận quá cao so với thực tế. Kỷ luật đầu tư thực sự là có phương án đầu tư rõ ràng và thực hiện đúng kế hoạch đã đặt ra.
Related
- Khẩu vị rủi ro cá nhân
- Phân bổ tài sản
- Kế hoạch tài chính cá nhân
- Tái cân bằng danh mục
- Phân tách danh mục tài chính cá nhân
Notes
-
2023-07
- Ví dụ khẩu vị rủi ro: muốn lợi tức 20%/năm thì phải đầu tư cổ phiếu hoặc BĐS, không thể chỉ gửi tiết kiệm
- Lỗi phổ biến: nghe ‘25% lợi nhuận kỳ vọng’ rồi đầu tư mà không chú ý phần quản trị rủi ro tương ứng
-
2023-01
- Ví dụ ràng buộc pháp lý: tài sản số (crypto) chưa có khung pháp lý rõ ràng tại Việt Nam đầu 2023 - nên cân nhắc trước khi đưa vào danh mục
- Quy trình 3 bước AFA Capital: lập kế hoạch (IPS) - thực hiện (phân bổ + timing + chọn sản phẩm) - phản hồi (review 3-6 tháng)
- Ví dụ mục tiêu lợi nhuận: nhà đầu tư trẻ hay đặt quá cao, nhà đầu tư có kinh nghiệm thực tế hơn
-
2020-12
- Nguyễn Minh Tuấn đề cập: kỷ luật đầu tư = có phương án đầu tư + trading plan + tỷ lệ phân bổ vào các tài sản (chứng khoán, vàng, ngoại tệ) và thực hiện đúng