Key takeaway

Cơ quan quản lý chứng khoán VN có thể hủy toàn bộ giao dịch vi phạm và hoàn tiền nhà đầu tư nhờ cơ chế T+2 - cổ phiếu chưa thực sự chuyển giao trong vòng 2 ngày làm việc.

WHAT

Hủy giao dịch chứng khoán là biện pháp của UBCKNN và Trung tâm lưu ký chứng khoán (VSD) nhằm vô hiệu hóa các lệnh giao dịch vi phạm quy định (bán không công bố thông tin trước, thao túng thị trường…), hoàn trả tiền cho các nhà đầu tư đã khớp lệnh đối ứng.

WHY/HOW

Khả năng hủy giao dịch phụ thuộc vào chu kỳ thanh toán T+2: tại VN, cổ phiếu chỉ thực sự về tài khoản người mua sau 16:30 ngày T+2 - trong khoảng thời gian này, VSD có thể kỹ thuật lọc và hoàn tiền. Nếu đã qua T+2, cổ phiếu đã chuyển quyền sở hữu, không thể hủy. Biện pháp này kết hợp với phong tỏa tài khoản vi phạm và xử phạt hành chính/hình sự người vi phạm.

Căn cứ pháp lý: Nghị định 156/2020/ND-CP điều 4 khoản 3 quy định biện pháp khắc phục chung gồm “buộc thu hồi chứng khoán đã chào bán/phát hành, hoàn trả tiền cho nhà đầu tư”. Điều 147 khoản 3 xác định thẩm quyền: Chủ tịch UBCKNN và Chủ tịch UBND tỉnh/thành phố đều có quyền áp dụng. Quy định chung (điều 4 khoản 3) bao phủ mọi vi phạm kể cả khi quy định cụ thể về từng loại vi phạm không liệt kê rõ biện pháp thu hồi.

Notes

  • 2022-01
    • Vụ Trịnh Văn Quyết bán 74,8 triệu cổ phiếu FLC ngày 10/1/2022 không CBTT trước (vi phạm khoản 1 Điều 35 Thông tư 96/2020): UBCKNN ra lệnh hủy toàn bộ giao dịch, VSD hoàn tiền cho nhà đầu tư mua đối ứng vào ngày 12/1 - tiền lệ chưa từng có tại thị trường chứng khoán VN
    • Cơ chế khả thi: VN áp dụng T+2, cổ phiếu chưa về tài khoản người mua đến 16:30 ngày 12/1 nên giao dịch có thể bị vô hiệu hóa trước khi hoàn tất
    • Nhiều người nghi ngờ thiếu căn cứ luật; dẫn Nghị định 156/2020 điều 4 khoản 3 và điều 147 khoản 3 để chứng minh hoàn toàn hợp pháp
    • Đây là lần đầu tiên biện pháp hủy lệnh được áp dụng thực tế trên thị trường chứng khoán Việt Nam sau khi luật mới có hiệu lực