Key takeaway

Gian lận chứng khoán quy mô lớn (thổi phồng vốn, thao túng giá, lừa đảo nhà đầu tư) có thể dẫn đến truy tố hình sự lãnh đạo và tổn thất hàng nghìn tỷ đồng cho nhà đầu tư.

WHAT

Gian lận chứng khoán bao gồm các hành vi: thổi phồng vốn điều lệ (phát hành cổ phiếu khống), thao túng giá cổ phiếu, giao dịch nội gián, công bố thông tin sai lệch nhằm lừa đảo nhà đầu tư chiếm đoạt tài sản.

WHY/HOW

Các vụ gian lận thường bắt đầu với việc nâng khống giá trị doanh nghiệp, phát hành cổ phiếu với giá cao để thu tiền nhà đầu tư, sau đó bán tháo. Khi bị phát hiện: cơ quan điều tra khởi tố hình sự, cổ phiếu sụp đổ, nhà đầu tư mất vốn. Trường hợp nghiêm trọng bị truy tố tội ‘lừa đảo chiếm đoạt tài sản’ hoặc ‘thao túng thị trường chứng khoán’. Cơ chế pump-and-dump: tung tin sáp nhập/hợp tác chiến lược khiến giá tăng, người trong cuộc thoát hàng ở giá cao trước khi thị trường nhận ra thực chất. Thị trường cận biên như Việt Nam đặc biệt dễ bị tổn thương do cơ sở nhà đầu tư tổ chức còn nhỏ và nhà đầu tư cá nhân chiếm đa số.

Notes

  • 2022-09

    • Ông Trịnh Văn Quyết (FLC Group) bị khởi tố bổ sung tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại FLC Faros; ROS từng giúp ông đạt tài sản 58.800 tỷ đồng (~2 tỷ USD) năm 2017 - nhiều hơn tài sản của Phạm Nhật Vượng (Vingroup) tại thời điểm đó
  • 2022-03

    • Phạm Thị Bích Thủy (KSG - khoáng sản Bình Thuận): phát hành 56,5 triệu cổ phiếu (565 tỷ đồng) không thành công nhưng không phản ánh trên BCTC; chỉ đạo 69 tài khoản giao dịch chéo tạo cung cầu giả
    • Dược Biển Đông BD: đăng tuyển TGĐ lương khởi điểm 50.000 USD/tháng để đánh bóng tên tuổi trước khi bị lộ thao túng
    • Vụ ACB: thường trực HĐQT ban hành chủ trương ủy thác 7 tỷ đồng đầu tư cổ phiếu trái quy định, ACB thua lỗ gần 688 tỷ đồng
  • 2020-04

    • Họ FLC 2019-2020: chuỗi thông báo sáp nhập (MD vào GAB, GAB nhận sáp nhập ROS) tạo kỳ vọng; MD tăng 2,5 lần rồi giảm 40%+, đồng thời ông Trịnh Văn Quyết bán ra từng đợt lớn
    • Nghị quyết HĐQT thông qua chủ trương sáp nhập chưa phải quyết định cuối (còn cần ĐHCĐ 2 bên), nhưng nhiều NĐT nhỏ lẻ không phân biệt được mức độ pháp lý