Giải chấp cổ phiếu

3 min read

Key takeaway

Khi chủ doanh nghiệp dùng cổ phiếu làm tài sản thế chấp để vay vốn, giá cổ phiếu giảm mạnh buộc tổ chức cho vay bán giải chấp - tạo vòng xoáy giảm giá và mất khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp.

WHAT

Giải chấp (margin call / forced selling) xảy ra khi tài sản thế chấp (cổ phiếu) giảm xuống dưới ngưỡng tỷ lệ đảm bảo cho khoản vay. Tổ chức cho vay buộc phải bán cổ phiếu để thu hồi nợ, bất kể ý muốn của người vay.

WHY/HOW

Cơ chế: (1) Chủ tịch/cổ đông lớn thế chấp cổ phiếu để vay vốn cá nhân hoặc cho công ty con; (2) Giá cổ phiếu giảm - ngân hàng/công ty chứng khoán bán giải chấp - giá giảm thêm - hiệu ứng domino; (3) Doanh nghiệp mất khả năng phát hành cổ phiếu mới với giá tốt, mất tài sản thế chấp cho vay. Đây là lý do giá cổ phiếu quan trọng không chỉ với nhà đầu tư mà cả với sức khỏe tài chính của chính doanh nghiệp.

Notes

  • 2023-04

    • Giai đoạn 2022-2023: nhiều chủ tịch DN BDS bị bán giải chấp cổ phiếu hàng loạt khi thị trường giảm
    • Giá cổ phiếu thấp cản trở DN phát hành vốn mới (không phát hành được với premium cao) và cầm cố vay vốn

  • 2021-07

    • Cảnh báo nguy cơ margin call hàng loạt nếu VN-Index giảm về vùng 1.100 điểm trong đợt điều chỉnh tháng 7/2021
    • Nhiều nhà đầu tư cùng bị margin call đồng thời tạo vòng xoáy bán tháo; thị trường cận biên như Việt Nam hiệu ứng này đặc biệt mạnh vì thanh khoản thấp

  • 2021-03

    • Archegos bị margin call 20 tỷ USD sau khi danh mục cổ phiếu media/công nghệ sụt giảm; các ngân hàng bán block đồng loạt khiến Viacom CBS giảm 50%, Discovery giảm 45%, Baidu giảm 18%, Tencent giảm 33%, VIPShop giảm 31%
    • Vụ FTM Việt Nam 2019: cổ phiếu đột ngột báo lỗ nặng, bị đưa vào diện hạn chế margin - giảm sàn 26 phiên liên tiếp, công ty chứng khoán không thể thu hồi nợ vì không có bên mua
    • Khuyến nghị: nhà đầu tư rủi ro thấp/trung bình không nên dùng margin; chỉ phù hợp với nhà đầu tư khẩu vị rủi ro cao và có năng lực quản trị

  • 2021-01

    • Phiên 28/01/2021: áp lực giải chấp góp phần khuếch đại đà giảm 73 điểm (-6,67%)
    • Cơ chế: CTCK nhận tín dụng ngân hàng đầu tháng, ngân hàng rút lại cuối tháng - tạo ‘giải chấp định kỳ’ nhân tạo theo chu kỳ tháng
    • Thị trường Việt Nam cuối 2020-đầu 2021: lượng margin ở mức cao do nhà đầu tư mới tham gia ồ ạt

Backlinks