Eo biển Hormuz

4 min read

Key takeaway

Eo biển Hormuz là điểm yết hầu vận chuyển dầu toàn cầu, nên đe dọa đóng/mở nó tác động trực tiếp tới giá dầu và tâm lý thị trường.

WHAT

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với biển mở, qua đó vận chuyển một phần lớn dầu mỏ thế giới; việc Iran kiểm soát/đe dọa eo biển này là đòn bẩy địa chính trị với thị trường năng lượng.

WHY/HOW

Quan trọng vì gián đoạn tại Hormuz đe dọa nguồn cung dầu, đẩy giá dầu và biến động chứng khoán/vàng tăng vọt.

  • Đe dọa đóng eo biển làm giá dầu tăng mạnh; tín hiệu mở lại/giảm căng thẳng làm giá dầu hạ nhanh.
  • Giá dầu là chi phí nhiên liệu đầu vào lớn cho nhiều ngành (vd hàng không), nên rủi ro lan sang lạm phát và lợi nhuận doanh nghiệp.
  • Cơ chế ‘phần bù rủi ro địa chính trị’: bất kỳ đe dọa phong tỏa nào (Iran dùng tàu ngầm Kilo, thả mìn, tấn công tàu) đều làm thị trường định giá rủi ro thiếu hụt nguồn cung ngay lập tức, đẩy giá dầu tăng vọt dù lượng dầu thực tế chưa giảm.

Notes

  • 2026-04

    • Video 06/4/2026: đe dọa đóng cửa kéo dài đẩy giá Brent chạm 110 USD/thùng, WTI tăng mạnh; Iran tuyên bố Hormuz về dài hạn sẽ không như trước cuộc chiến phát động 28/3; IEA kêu gọi các nước tránh tích trữ và không cấm xuất khẩu dầu để khỏi thắt chặt nguồn cung. Tính bất định cao khiến NĐT phòng thủ, thanh khoản TTCK Việt Nam giảm sâu.

  • 2026-03

    • Trong sự kiện video: tối hậu thư buộc Iran mở eo biển trong 48 giờ, nếu không Mỹ tấn công hạ tầng điện Iran.
    • Khi căng thẳng dịu, giá dầu từ 114 USD về 102 USD; vàng hồi từ ~4.130 lên ~4.500 USD.
    • Theo video MỸ, ISRAEL TẤN CÔNG IRAN (3/2026): eo biển Hormuz chiếm khoảng 1/5 (20%) lưu lượng dầu luân chuyển toàn cầu; Iran nắm ~4,5% nguồn cung dầu thế giới. Iran muốn kiểm soát eo biển bằng tàu ngầm Kilo, Mỹ cố giữ tuyến thông suốt.
    • Trong kịch bản tích cực của video, điều kiện then chốt là ‘Hormuz được khơi thông’ để giá dầu không tăng mạnh.
    • Video 23/3/2026: Trump ra tối hậu thư 48h yêu cầu Iran mở HOÀN TOÀN (fully open) Hormuz trước deadline 6:45 sáng 24/3 (giờ VN), nếu không sẽ tấn công hạ tầng điện Iran; Iran đáp trả sẽ phá hạ tầng năng lượng các nước Trung Đông, đồng thời đã mở cho một số tàu ‘không phải kẻ thù’ đi qua.
    • IEA cảnh báo gián đoạn ~11 triệu thùng dầu/ngày + ~140 tỷ m3 khí (chủ yếu Qatar, UAE), sẵn sàng giải phóng ~400 triệu thùng dự trữ chiến lược - mức can thiệp lớn nhất từ trước đến nay.
    • Video 30/3/2026: độ dài gián đoạn Hormuz là tham số phân biệt ba kịch bản - cơ sở (phong tỏa ngắn 4-6 tuần, dầu về 70-75 USD sau đó), tiêu cực (gián đoạn 4-5 tháng), rất tiêu cực (kéo hết 2026, dầu trên 100 USD). Việc đóng - mở lại Hormuz tốn kém (đề cập con số 200 tỷ USD xin Quốc hội Mỹ); Pakistan làm trung gian, Iran giữ vững lập trường về Hormuz.

Backlinks