Dư thừa công suất ngành tôn mạ

4 min read

Key takeaway

Dư thừa công suất ngành tôn mạ là rủi ro cấu trúc dài hạn: khi tỷ lệ sử dụng công suất thấp, các nhà sản xuất cạnh tranh giá gay gắt, biên lợi nhuận toàn ngành bị ép xuống và không thể phục hồi bền vững cho đến khi xuất khẩu mở lại hoặc nhu cầu nội địa tăng mạnh hơn tốc độ mở rộng công suất.

WHAT

Dư thừa công suất (overcapacity) xảy ra khi tổng công suất lắp đặt của ngành vượt xa nhu cầu tiêu thụ thực tế, dẫn đến tỷ lệ sử dụng công suất thấp và cạnh tranh giá nội địa gay gắt. Với ngành tôn mạ Việt Nam 2025-2026: toàn ngành chỉ sử dụng ~68% công suất; hai nhà máy mới (NKG Q1/2026, GDA 2H/2027) bổ sung thêm 1.1 triệu tấn/năm - tương đương 43.5% công suất hiện tại của HSG (2.43 triệu tấn/năm tôn mạ).

WHY/HOW

Cơ chế: ngành thép (đặc biệt downstream tôn mạ) đầu tư công suất theo chu kỳ - khi giá thép tăng 2021-2022, nhiều doanh nghiệp quyết định mở rộng; khi nhà máy đi vào hoạt động 2-3 năm sau thì thị trường đã đổi chiều. Đồng thời kênh xuất khẩu - vốn là van xả công suất dư - bị thu hẹp mạnh (Mỹ thuế 87-110%, EU CBAM + siết hạn ngạch, ASEAN cạnh tranh với TQ). Hệ quả: giá bán tôn mạ nội địa bị ép, biên lãi gộp toàn ngành khó cải thiện dù giá HRC ổn định. Cách thoát khỏi dư thừa công suất: (1) nhu cầu nội địa tăng đột biến (BĐS phục hồi, đầu tư công lớn), (2) xuất khẩu mở lại (đàm phán thương mại, chứng minh không bán phá giá), (3) các nhà sản xuất yếu đóng cửa (sàng lọc tự nhiên).

Notes

  • 2026-03

    • NKG Phú Mỹ GĐ1: công suất 500K-800K tấn/năm (các CTCK báo cáo khác nhau), tổng vốn 4.500-6.200 tỷ; vận hành Q1/2026, cần 2-3 quý đạt 50-60% công suất
    • Ngành tôn mạ VN 2025 đã chỉ dùng ~68% công suất; NKG (Q1/2026) + GDA (2H/2027) + VNSteel (355K tấn) + Tôn Đông Á (300-850K tấn) cộng thêm nhiều triệu tấn trong bối cảnh xuất khẩu tê liệt
    • BSC thận trọng nhất: khả năng tiêu thụ nhà máy mới NKG gặp nhiều khó khăn trong 2026 - thị trường cần thời gian hấp thụ; 4/5 CTCK chỉ khuyến nghị Trung lập
    • Ngành tôn mạ VN 2025: chỉ sử dụng ~68% công suất - HSG, NKG, GDA cộng chung >3.5 triệu tấn/năm công suất tôn mạ trong khi tiêu thụ nội địa + xuất khẩu không theo kịp
    • NKG bổ sung công suất mới Q1/2026, GDA dự kiến 2H/2027 - cộng thêm 1.1 triệu tấn = 43.5% công suất hiện tại HSG; dư thừa sẽ trầm trọng hơn trước khi được hấp thụ
    • FPTS dự phóng bi quan nhất: LNST HSG CAGR -6%/năm giai đoạn FY2026-FY2030 do dư cung + xuất khẩu mất + chi phí HRC tăng

  • 2023-09

    • Nhu cầu tôn mạ nội địa gắn chặt với xây dựng và bất động sản - BĐS đình trệ 2023-2024 là yếu tố trực tiếp làm dư cung tôn mạ trầm trọng hơn
    • Khi nền kinh tế suy thoái, nhu cầu thép (cả xây dựng lẫn tôn mạ) giảm mạnh - dư thừa công suất biểu hiện rõ nhất trong giai đoạn này
    • Đầu tư công và chính sách tài khóa mở rộng là chất xúc tác phục hồi hấp thụ công suất tôn mạ nội địa
  • Thép
  • NKG_report
  • HSG_report

Backlinks