Key takeaway
Khi gói kích thích kinh tế không được kiểm soát đối tượng chặt, tiền rẻ có xu hướng chảy vào tài sản rủi ro như chứng khoán và bất động sản thay vì vào sản xuất kinh doanh thực, tạo bong bóng ngắn hạn và hệ quả vĩ mô tiêu cực.
WHAT
Khi nhà nước bơm tiền rẻ vào nền kinh tế (giảm lãi suất hoặc hỗ trợ lãi suất), doanh nghiệp có thể tận dụng để đảo nợ cũ (tiết kiệm chi phí lãi) thay vì mở rộng sản xuất. Phần tiền tiết kiệm và tiền vay mới - nếu không có cơ hội đầu tư sản xuất hấp dẫn - chảy vào tài sản tài chính, tạo ra rally ngắn hạn trên chứng khoán/BĐS.
WHY/HOW
Điều kiện để tiền chảy vào tài sản rủi ro: (1) lãi suất thị trường thấp giảm sức hấp dẫn của tài sản an toàn; (2) tín dụng được cấp cho đối tượng rộng, không kiểm tra mục đích sử dụng; (3) thị trường chứng khoán/BĐS đang ở giai đoạn tạo đáy và có kỳ vọng tăng trưởng. Ngược lại, tiền ở lại sản xuất khi: cơ hội đầu tư thực sự xuất hiện (nhu cầu tiêu dùng phục hồi sau dịch), chi phí vốn là yếu tố hạn chế thực sự, và thị trường tài sản đã định giá cao.
Related
- Bài học kích thích kinh tế 2009
- Lãi suất ưu đãi cố định
Notes
- 2022-05
- Năm 2009: doanh nghiệp dùng hỗ trợ lãi suất 4% để đảo nợ cũ (lãi suất thị trường lúc đó ~12-14%), tiền không vào sản xuất mà vào CK/BĐS
- Năm 2022: nhận định chuyên gia là thị trường CK đã không còn hấp dẫn (đang điều chỉnh từ đỉnh), sản xuất có nhu cầu mạnh sau dịch nên tiền hỗ trợ 2% nhiều khả năng vào sản xuất kinh doanh thực
- Quy mô gói 2022 rất nhỏ so thị trường: 1 phiên giao dịch CK đã đạt 23.000 tỷ, trong khi toàn bộ gói hỗ trợ 40.000 tỷ