Key takeaway

Khi một nguồn cung hàng hóa lớn bị gián đoạn đột ngột (do chiến tranh, trừng phạt, thiên tai), giá toàn cầu tăng vọt và các nhà nhập khẩu phải xoay xở nguồn thay thế với chi phí cao hơn.

WHAT

Cú sốc cung hàng hóa xảy ra khi nguồn cung đột ngột giảm mạnh mà nhu cầu không thay đổi, dẫn đến giá tăng nhanh. Với hàng hóa thiết yếu (than, dầu, khí đốt, lương thực), cú sốc cung lan truyền sang lạm phát toàn nền kinh tế.

WHY/HOW

Thị trường hàng hóa mang tính toàn cầu: thiếu hụt ở một khu vực kéo nguồn cung từ thị trường khác, đẩy giá lên khắp nơi. Thời gian xây dựng năng lực cung mới (mở mỏ, xây cảng) dài 2-5 năm nên cú sốc cung thường kéo dài nhiều quý.

Notes

  • 2022-08

    • EU cấm than Nga: châu Âu phải nhập từ Australia, Colombia, Nam Phi, dự báo đẩy giá than đường biển toàn cầu lên cao hơn
    • Khủng hoảng năng lượng EU 2022 là ví dụ cú sốc cung kép: vừa thiếu khí đốt vừa cấm than cùng lúc
  • 2022-02

    • Nga-Ukraine đứng cấp 1-2 thế giới về xuất khẩu Amoniac và Ure (phân bón) gián đoạn tạo cơ hội cho Việt Nam, Trung Quốc tăng thị phần xuất khẩu phân bón
    • Giá khí đốt và dầu leo cao sau khi Nga bị G7 trừng phạt kinh tế rủi ro lạm phát Việt Nam tăng
    • Nhóm cổ phiếu rủi ro cao: vận tải (năng lượng chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí), BĐS và doanh nghiệp đòn bẩy cao