Key takeaway

VIX là chỉ số đo kỳ vọng biến động (sợ hãi) của thị trường chứng khoán Mỹ trong 30 ngày tới, thường đi ngược chiều S&P 500. VIX tăng = thị trường đang hoảng loạn; VIX thấp = thị trường tự tin.

WHAT

VIX (CBOE Volatility Index) là chỉ số đo lường kỳ vọng biến động của S&P 500 trong 30 ngày tới, dựa trên giá quyền chọn (options) mua và bán. Được tính bởi CBOE (Chicago Board Options Exchange).

VIX = 20 có nghĩa thị trường kỳ vọng biến động ±20% trong 1 năm (hay ~±5.7% mỗi tháng).

Mức tham chiếu:

  • VIX dưới 15: thị trường bình tĩnh, biến động thấp.
  • VIX 15-25: lo lắng vừa phải.
  • VIX trên 30: hoảng loạn; trên 40: cực kỳ sợ hãi (thường xảy ra trong khủng hoảng lớn).
  • VIX đỉnh lịch sử: ~80-89 (khủng hoảng 2008-2009 và Covid 2020).

WHY/HOW

VIX đi ngược chiều S&P 500 vì:

  • Khi thị trường giảm, nhà đầu tư mua quyền chọn bán (put options) để bảo vệ danh mục → cầu put tăng → giá put tăng → VIX tăng.
  • Khi thị trường tăng ổn định, nhu cầu bảo hiểm giảm → VIX giảm.

Ứng dụng trong đầu tư:

  • VIX cao = cơ hội mua giá tốt cho nhà đầu tư dài hạn (thị trường đang “sợ quá mức”).
  • VIX thấp kéo dài = cảnh báo thị trường đang tự mãn, dễ bị cú sốc bất ngờ.
  • Không nên dùng VIX để dự báo hướng thị trường, chỉ dùng để đo mức độ sợ hãi/bất định hiện tại.

Notes

  • 2026-05

    • Chỉ số VIX nếu tăng vượt ngưỡng 30 thì biến động của TTCK Mỹ sẽ ảnh hưởng tới TTCK Việt Nam, do lúc này nó đã trở thành rủi ro hệ thống (systemic risk) thay vì chỉ rủi ro cục bộ thị trường Mỹ
  • 2025-03

    • Giai đoạn Trump-cession tháng 3/2025: VIX tăng mạnh khi NASDAQ giảm 4% trong 1 phiên.
    • Còn được gọi là “Fear & Greed Index” hay “thước đo cảm xúc thị trường”.
    • Có các chỉ số tương tự ở châu Âu (VSTOXX) và Nhật (VXJ).
    • VIX cao thường kèm với thanh khoản thị trường giảm và chênh lệch bid-ask tăng.
  • 2024-08

    • Ngày 5/8/2024 (Black Monday): VIX tăng từ ~15 lên 51 điểm, Nikkei -13%, KOSPI -10%, VN-Index về 1188; bán tháo mang tính tâm lý hoàn toàn
    • Từ 5/8 đến 26/8: VN-Index phục hồi về 1280, DJIA về 41.000+ trong chưa đầy 3 tuần
  • 2023-11

    • VIX giảm từ đỉnh 21 về mức thấp hơn sau tin CPI tháng 11/2023; VN-Index đã giảm xuống 1.020-1.050 điểm khi VIX ở mức cao trước đó
    • VIX giảm đi cùng với DXY giảm và lợi suất TPCP Mỹ giảm trong cùng phiên 14-15/11/2023
  • 2023-10

    • VIX đang ở mức rất cao trong tuần 30/10/2023, thể hiện tâm lý sợ hãi cực độ
    • Chỉ số tâm lý Topi dự phóng nhà đầu tư ở mức sợ hãi cực độ từ nay đến ngày 1/11
    • Ngưỡng trên 20 được coi là tín hiệu cần chú ý theo quan sát của chuyên gia
    • VIX tăng lên đỉnh cao nhất từ tháng 4/2023 - phản ánh lo ngại lớn về xung đột Israel-Hamas và lợi suất TPCP Mỹ tăng
    • VIX cao trong bối cảnh lợi suất TPCP cũng cao là kép áp lực: rủi ro tài chính lẫn rủi ro địa chính trị đồng thời
  • 2022-01

    • Ngày 19/1/2022: VIX ở mức ~22 khi NASDAQ đã giảm 7.27% YTD và Dow Jones rơi còn 35.368 điểm do lo ngại Fed tăng lãi suất nhanh - chưa đến ngưỡng nguy hiểm (35-36+) nhưng đáng theo dõi
    • VIX tăng trong phiên khi các chỉ số S&P 500, Dow Jones, NASDAQ đồng loạt giảm mạnh - xác nhận quan hệ nghịch chiều điển hình