Key takeaway

Giá tài sản tài chính phụ thuộc vào sự hội tụ của 3 chu kỳ: chu kỳ kinh doanh (lợi nhuận doanh nghiệp), chu kỳ lãi suất, và chu kỳ thanh khoản - ba yếu tố tác động không đồng pha, khi cả ba cùng chiều mới tạo chu kỳ tăng mạnh.

WHAT

Chu kỳ giá tài sản tài chính là mô hình phân tích triển vọng thị trường dựa trên 3 chu kỳ cấu thành:

  • Chu kỳ kinh doanh: triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp (mở rộng hay thu hẹp). Đây là biến đi sau giá tài sản nhưng là tiền đề cho chu kỳ lãi suất.
  • Chu kỳ lãi suất: mặt bằng lãi suất huy động/cho vay, phản ánh chi phí vốn toàn nền kinh tế.
  • Chu kỳ thanh khoản: lượng tiền trong hệ thống, bị ảnh hưởng bởi 3 nguồn chính: (1) thị trường mở (OMO), (2) mua/bán ngoại tệ của NHNN, (3) phát hành và đáo hạn tín phiếu/trái phiếu chính phủ.

WHY/HOW

Ba chu kỳ không hoàn toàn độc lập: chu kỳ kinh doanh yếu dẫn đến NHNN hạ lãi suất (chu kỳ lãi suất giảm); khi kinh tế quá nóng, NHNN tăng lãi suất. Tuy nhiên chúng tác động không đồng pha nên có giai đoạn kinh doanh phục hồi nhưng lãi suất lại tăng, hoặc lãi suất thấp nhưng thanh khoản thiếu do NHNN hút tiền để giữ tỷ giá. Khi cả 3 cùng chiều thuận lợi (kinh doanh mở rộng + lãi suất giảm + thanh khoản dồi dào) thì tạo chu kỳ tăng mạnh của giá tài sản. Bất đồng pha giữa các chu kỳ giải thích tại sao thị trường có giai đoạn lình xình dù 1-2 yếu tố tích cực.

Chu kỳ giá tài sản đi TRƯỚC chu kỳ kinh doanh và NGƯỢC PHA với chu kỳ lãi suất - mô hình hoạt động tốt nhất ở các thị trường cấu trúc tài chính đơn giản (không có QE trực tiếp). Ở Việt Nam, thanh khoản hệ thống ngân hàng bị ảnh hưởng lớn nhất bởi việc NHNN mua/bán ngoại tệ (bơm tiền dài hạn) chứ không phải nghiệp vụ thị trường mở (tối đa 3 tháng).

Notes

  • 2024-06

    • Năm 2023: lãi suất giảm mạnh + thanh khoản bơm (NHNN mua đô) bù đắp cho chu kỳ kinh doanh yếu - thị trường tích cực.
    • 6 tháng đầu 2024: chu kỳ kinh doanh phục hồi + lãi suất thấp kỷ lục nhưng thanh khoản bị hút do NHNN bán 4-5 tỷ USD - thị trường lình xình.
    • Dự báo cuối 2024: cần theo dõi cả 3 biến số; nếu NHNN tiếp tục bán đô thêm 4-5 tỷ USD có thể hút ~250.000 tỷ đồng khỏi thị trường.
  • 2024-01

    • Thị trường VN 2024 đang trong “vùng nhiễu động”: lãi suất huy động đã gần cuối chu kỳ giảm nhưng lợi nhuận doanh nghiệp chưa phục hồi kịp theo chính sách
    • Vùng nhiễu động có thể kéo dài 6 tháng đến 2 năm tùy tốc độ thẩm thấu của nới lỏng tiền tệ vào lợi nhuận doanh nghiệp
    • Ba yếu tố 2024 không hội tụ đủ mạnh: lãi suất đi ngang (không giảm thêm), thanh khoản cải thiện nhẹ, lợi nhuận tăng 10-15% - khó có sóng lớn như 2020-2021
  • 2023-07

    • Mô hình 3 chu kỳ con của Chu kỳ Giá Tài sản: Chu kỳ kinh doanh (ΔE - GDP), Chu kỳ lãi suất (Δr), Chu kỳ thanh khoản; quan hệ định lượng qua 3 công thức: r = 0,72E/P, P = 0,72E/r, ΔP = 0,72*ΔE/Δr
    • Phân tích tình hình hiện tại dựa vào chiều biến động ΔP (giá - chu kỳ giá tài sản), ΔE (GDP - chu kỳ kinh doanh), Δr (lãi suất - chu kỳ lãi suất)
    • Cách đọc bức tranh vĩ mô tổng hợp (kiểu heatmap BSC theo tháng): nửa trên là Chu kỳ kinh doanh; nửa dưới là Chu kỳ tiền = Chu kỳ lãi suất + Chu kỳ thanh khoản; đi trước chu kỳ tiền là Chu kỳ chính sách. Chu kỳ thanh khoản là chu kỳ của hệ thống ngân hàng, tác động trực tiếp vào Phần bù rủi ro