Chức năng tiền tệ

2 min read

Key takeaway

Tiền tệ phải đảm bảo ba chức năng: thước đo giá trị, phương tiện thanh toán và phương tiện cất trữ - cả ba tiêu chí này dùng để phân biệt tiền với tài sản.

WHAT

Ba chức năng cổ điển của tiền tệ:

  • Thước đo giá trị (unit of account): dùng để định giá hàng hóa, tài sản (giá nhà bao nhiêu tiền/m2, không phải bao nhiêu cây vàng)
  • Phương tiện thanh toán (medium of exchange): được chấp nhận trong giao dịch mua bán hàng ngày
  • Phương tiện cất trữ (store of value): duy trì sức mua theo thời gian, có thể tiết kiệm để dùng sau

WHY/HOW

Ba chức năng này là tiêu chuẩn để đánh giá xem một tài sản có phải tiền tệ hay không. Khi một tài sản không còn dùng để định giá hàng hóa (chức năng 1) và không được dùng trực tiếp trong thanh toán (chức năng 2), nó chỉ còn là tài sản - dù vẫn giữ được giá trị (chức năng 3). Phân biệt đúng tiền tệ với tài sản quyết định cách quản lý chính sách phù hợp: tài sản không nên bị NHNN độc quyền như tiền tệ.

Notes

  • 2024-05
    • Vàng tại Việt Nam hiện tại đã mất chức năng (1) và (2): không ai báo giá nhà bằng cây vàng, không thanh toán bằng vàng; tiền đồng là thước đo và phương tiện thanh toán
    • Trước 2000s: nhà đất định giá bằng cây/chỉ vàng, xe máy Honda 3-4 cây vàng - vàng đóng cả ba chức năng tiền tệ
    • Ngân hàng giữ vàng: trước 2012 nhận gửi vàng và trả lãi (tiền tệ); sau Nghị định 24: giữ vàng phải trả phí (tài sản)

Backlinks