Cạnh tranh giá hàng hóa xuất khẩu từ nước thứ ba

3 min read

Key takeaway

Trong ngành xuất khẩu hàng hóa gần đồng nhất (tôm, cá phi lê), lợi thế chi phí sản xuất của đối thủ mới nổi (Ecuador 1,9-3,3 USD/kg tôm so với VN 3,18-4,67 USD/kg) là yếu tố cạnh tranh mang tính cấu trúc - không thể chống lại bằng chất lượng đơn thuần mà phải dịch chuyển sang phân khúc chế biến sâu/chứng nhận cao hơn.

WHAT

Cạnh tranh giá hàng hóa xuất khẩu từ nước thứ ba là tình trạng một quốc gia xuất khẩu bị ép biên và mất thị phần bởi đối thủ có chi phí sản xuất thấp hơn đáng kể - thường do đất rẻ, lao động rẻ, hoặc chính sách hỗ trợ ngành. Khác với cạnh tranh thông thường, lợi thế chi phí mang tính cấu trúc (không phải tạm thời) nên không tự điều chỉnh theo thị trường trong ngắn hạn.

WHY/HOW

Sản phẩm thủy sản (tôm thẻ, cá phi lê đông lạnh) có mức độ đồng nhất hóa cao - người mua tại Mỹ/EU so sánh giá trực tiếp giữa hàng VN, Ấn Độ, Ecuador. Khi Ecuador có chi phí nuôi tôm thấp nhất thế giới (40 con/kg: 3,3 USD vs VN 4,67 USD), họ có thể bán giá thấp hơn 30-40% mà vẫn có lãi. VN bị kẹp: không thể cạnh tranh giá (chi phí nuôi cao hơn), chỉ có thể thoát bằng: (1) dịch chuyển sang sản phẩm chế biến sâu GTGT, (2) đạt chứng nhận ASC/MSC để vào phân khúc premium, (3) tập trung thị trường ngách (Nhật Bản ưu tiên chất lượng hơn giá). Ecuador và Ấn Độ cũng đang đầu tư vào chế biến sâu, thu hẹp dần khoảng trống mà VN có thể khai thác.

Notes

  • 2023-09
    • Giá tôm so sánh (40 con/kg): Ecuador 3,3 USD vs Ấn Độ 3,84 USD vs VN 4,67 USD - VN đắt hơn Ecuador 42%, không thể cạnh tranh giá thuần túy tại thị trường Mỹ
    • Ecuador đang chuyển hướng sang sản phẩm chế biến sâu (GTGT): công ty top đầu Songa đầu tư dây chuyền 91 tấn tôm thẻ chế biến/ngày nhắm EU và Mỹ - cạnh tranh với VN ở cả phân khúc premium
    • Ấn Độ và Ecuador dù bị kìm nén sản lượng nhưng vẫn dư thừa để đáp ứng nhu cầu 2024 - áp lực giá bán chưa giải tỏa trong ngắn hạn
    • Đối thủ bị kìm nén tạm thời là cơ hội: CP Ecuador bỏ hỗ trợ dầu diesel cho DN nuôi tôm, chi phí nuôi Ấn Độ tăng theo mùa - theo dõi các yếu tố này để đánh giá thời điểm cung giảm
  • Thủy sản