Basel II

3 min read

Key takeaway

Basel II là bộ tiêu chuẩn quốc tế về an toàn vốn ngân hàng do Ủy ban Basel ban hành (2004-2006), yêu cầu ngân hàng dự phòng vốn cho cả rủi ro tín dụng, thị trường và hoạt động.

WHAT

Basel II (2004) kế thừa Basel I (1988), bổ sung thêm rủi ro thị trường và rủi ro hoạt động vào công thức tính vốn tối thiểu. Gồm 3 trụ cột:

  • Pillar 1 - yêu cầu vốn tối thiểu 8% (CAR), tính cho rủi ro tín dụng, thị trường và hoạt động; phương pháp chuẩn (standardised) và nội bộ (IRB).
  • Pillar 2 - rà soát và giám sát: ngân hàng phải xây dựng ICAAP (Internal Capital Adequacy Assessment Process) - quy trình đánh giá nội bộ về mức độ đủ vốn sau khi tính toàn bộ rủi ro, kể cả rủi ro tập trung tín dụng.
  • Pillar 3 - nguyên tắc thị trường: công khai thông tin theo chuẩn quốc tế, áp dụng IFRS 9 để đánh giá tài sản theo giá thị trường. Việt Nam áp dụng phương pháp chuẩn qua Thông tư 41/2016 (Pillar 1); Thông tư 13 nhắm vào trụ cột 2; thí điểm IFRS 9 là bước tiến trụ cột 3.

WHY/HOW

Lịch sử: sau khủng hoảng nợ Mỹ Latinh 1988 ra Basel 1; sau bong bóng dot-com 2000 ra Basel 2 (2004-2006); sau khủng hoảng tài chính 2008 ra Basel 3 (2010, lộ trình 10 năm). Mỗi chuẩn mới mở rộng phạm vi rủi ro và siết chặt yêu cầu vốn để bảo vệ hệ thống tài chính toàn cầu.

Notes

  • 2023-04

    • Việt Nam áp dụng Basel 2 phương pháp chuẩn theo Thông tư 41/2016/NHNN; hệ số rủi ro cho từng loại tài sản được quy định chi tiết trong thông tư này

  • 2023-02

    • Lộ trình Basel II Việt Nam: 10 NHTM thí điểm 2019 (trụ cột 1+3) - tất cả NHTM 2020 áp dụng trụ cột 1+3 - 2023 thí điểm phương pháp nâng cao
    • ICAAP (Pillar 2): một số ngân hàng đã công bố áp dụng thành công; điều kiện để vượt qua rủi ro tập trung tín dụng không bắt được trong Pillar 1
    • Ví dụ IFRS 9 (Pillar 3): trái phiếu mua với lãi suất 6%, nay lãi suất thị trường 8% - về lý thuyết lỗ ~20%; theo chuẩn cũ book lỗ dần, theo IFRS 9 phải ghi nhận ngay theo giá thị trường
    • Nhiều ngân hàng Việt Nam từng tuyên bố “đạt Basel 2” nhưng thực chất chỉ đạt trụ cột 1; trụ cột 2 và 3 vẫn còn yếu

Backlinks