Key takeaway

Khi không thể xóa một khoản mục ảo mà không gây lỗ lớn, doanh nghiệp có thể ‘đảo’ nó sang mục khác trên bảng cân đối kế toán qua nhiều kỳ - từ phải thu sang tồn kho, từ tồn kho sang đầu tư xây dựng dài hạn - để làm chậm nhận diện của người đọc và kiểm toán.

WHAT

Đảo khoản Accrual (accrual shifting) là thủ thuật tái phân loại tài sản giữa các mục trên bảng cân đối kế toán qua nhiều kỳ báo cáo liên tiếp. Thay vì ghi nhận lỗ ngay, doanh nghiệp chuyển số dư từ khoản phải thu ngắn hạn sang hàng tồn kho, hoặc từ tồn kho sang tài sản đầu tư xây dựng dở dang (dài hạn), làm cho khoản mục ảo ‘biến mất’ khỏi một dòng nhưng vẫn tồn tại ở dạng khác trên bảng CĐKT.

WHY/HOW

Cơ chế: doanh nghiệp tạo hợp đồng hoặc bút toán điều chỉnh hợp lệ trên bề mặt để chuyển số dư sang mục ít bị chú ý hơn hoặc khó kiểm chứng hơn (ví dụ: đầu tư dự án dài hạn không có giá trị thị trường rõ ràng). Mỗi lần đảo làm ‘đồng hồ đếm ngược’ khởi động lại - khoản dự phòng/xóa sổ bị hoãn thêm nhiều kỳ. Dấu hiệu phát hiện: (1) một mục tài sản giảm đột ngột trong khi một mục khác tăng tương ứng mà không có hoạt động kinh doanh rõ ràng; (2) tài sản xây dựng dở dang tăng trưởng nhanh trong khi capex thực tế thấp; (3) phải thu ngắn hạn từ khách hàng giảm mà doanh thu không tăng - cần đọc thuyết minh để xác định tiền về thật hay chỉ tái phân loại.

Notes

  • 2023-09
    • Thủ thuật tạm ứng: công ty A tạm ứng 10 tỷ cho nhân viên, nhân viên chuyển tiền mặt sang B, B chuyển khoản trả lại phải thu cho A - kết quả: Tạm ứng tăng 10 tỷ, Phải thu giảm 10 tỷ, tổng tài sản không đổi nhưng che được khoản nợ khó đòi
    • Trả trước người bán qua SPE: tạo công ty SPE, làm hồ sơ mua hàng giả, đưa tiền vào mục Trả trước người bán ngắn hạn (VD JVC - SRA tạo Kanpeki Nhật Bản, Kỹ thuật Tài Lộc)
    • Xây dựng cơ bản dở dang là nơi giấu tốt nhất: nhồi khoản ảo vào đây thì nó nằm im lâu dài không cần xử lý, khó bị kiểm toán phát hiện
    • Giao dịch vòng tròn BĐS: A bán đất cho SPE SPE bán cho B B cho C C cho D D đầu tư và phát hành cổ phần lại cho A; mục đích làm phồng doanh thu và tài sản ảo
    • Case JVC (SRA/AMV giai đoạn sau bắt tạm giam): lãnh đạo đảo khoản theo lộ trình hàng tồn kho phải thu đầu tư xây dựng dài hạn qua nhiều năm, mỗi lần đảo kéo dài được 1-2 kỳ kiểm toán trước khi bị phát hiện
    • Dạng phổ biến nhất tại VN: phải thu khó đòi bên liên quan được chuyển sang ‘ủy thác đầu tư’ hoặc ‘trả trước dài hạn’ - vẫn là tài sản nhưng phân loại khác, ít bị kiểm toán hỏi kỹ hơn
  • Forensic Accounting⭐⭐
  • BTN - CTCP thiết bị y tế Việt Nhật - JVC