Tóm tắt

Chương trình Góc nhìn TCKD bàn về chủ trương “ba giảm” của Chính phủ cuối năm 2026: giảm lãi suất, giảm giá bất động sản và giảm thuế phí, nhằm hạ chi phí đầu vào của nền kinh tế. Theo hệ thống tài khoản quốc gia, GDP bằng tổng giá trị tăng thêm cộng thuế trừ trợ cấp sản phẩm (khoảng 8-10% GDP), còn giá trị tăng thêm bằng giá trị sản xuất trừ chi phí trung gian. Vì vậy cắt chi phí trung gian vừa hỗ trợ tăng trưởng GDP vừa kiềm chế lạm phát (mục tiêu 4,5%, khả năng năm nay cao hơn). Bối cảnh: giá dầu Brent trên 106 USD/thùng do xung đột Trung Đông, Fed đã tăng lãi suất một lần và có thể tăng tiếp ở kỳ họp 28/10, trong khi chi phí vốn ngân hàng tăng từ đầu năm. Công văn 9608 của NHNN (18/10) yêu cầu giảm tối thiểu 0,5% lãi suất tiền gửi từ 6 tháng trở lên và giảm 1,5-2%/năm lãi suất cho vay sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, kèm kiểm soát tín dụng với nhóm khách hàng lớn, vay mua cổ phần và dự án chưa đủ điều kiện. Việt Nam từng đi ngược chiều Fed vào tháng 3/2023 và thành công. Về bất động sản, mục tiêu là tăng cung nhà ở xã hội (Nghị quyết 303, gần 900.000 căn giai đoạn 2026-2030), chống đầu cơ, giữ thị trường phát triển ổn định; đô thị hóa mới khoảng 45%. Thuế phí gồm giảm VAT từ 1/1/2026, ưu đãi thuế nhập khẩu và thuế xăng dầu, dự thảo giảm 30% thuế TNCN và TNDN phải nộp; thêm giá điện không tăng và cải cách y tế. Rủi ro: áp lực nguồn vốn và biên lãi ngân hàng (tín dụng khoảng 146% GDP), chi phí tuân thủ tăng ngắn hạn, bội chi ngân sách khoảng 4,1% GDP. Mục tiêu 2027: GDP tăng 10%, lạm phát khoảng 4,5%.

Outline / Ý chính

  • Mở đầu: ba giảm (lãi suất, giá bất động sản, thuế phí) là chi phí đầu vào lớn nhất của nền kinh tế
  • Định nghĩa chi phí trung gian và giá trị tăng thêm trong hệ thống tài khoản quốc gia; thuế trừ trợ cấp sản phẩm chiếm 8-10% GDP
  • Giảm chi phí trung gian có hai mục tiêu: hỗ trợ tăng trưởng GDP và kiểm soát lạm phát
  • Hiện trạng: cú sốc giá xăng dầu, chi phí vốn ngân hàng tăng, lãi suất huy động từ 6 tháng trở lên đang thỏa thuận
  • Lãi suất vừa là đầu vào của doanh nghiệp, người dân vừa là đầu ra của ngân hàng, nên cả chuỗi phải tinh gọn và chia sẻ lợi nhuận
  • Hình ảnh người chạy bộ: nền kinh tế thon gọn thì linh hoạt và chạy nhanh
  • Cột mốc chính sách: 16/10 Chính phủ yêu cầu giảm lãi suất, 18/10 công văn 9608 của NHNN, 19/10 yêu cầu xem xét cả khoản vay cũ lẫn mới
  • Nội dung công văn 9608: điều hành lãi suất, định hướng và kiểm soát tín dụng, kiểm soát chất lượng tài sản
  • Giảm tối thiểu 0,5% lãi suất tiền gửi từ 6 tháng trở lên; giảm 1,5-2%/năm lãi suất cho vay sản xuất kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên
  • Đi ngược chiều Fed: Fed tăng lãi suất, kỳ họp 28/10; tiền lệ tháng 3/2023 Việt Nam giảm lãi suất điều hành hai lần và thành công
  • Ưu tiên tín dụng cho sản xuất kinh doanh, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, dự án trọng điểm; kiểm soát khách hàng lớn vay mua cổ phần
  • Bất động sản: tăng cung nhà ở xã hội, chống đầu cơ, sửa luật Đất đai, Kinh doanh bất động sản, Nhà ở; không chặn thị trường
  • Việt Nam khác Trung Quốc (dư cung): nhu cầu lớn, đô thị hóa 45% so với mức bão hòa 70-80%
  • Thuế phí: giảm VAT, thuế nhập khẩu và thuế xăng dầu ưu đãi, gia hạn nộp thuế, dự thảo giảm 30% thuế TNCN và TNDN
  • Điện không tăng giá, y tế phân cấp phân quyền và quản lý giá thuốc
  • Khó khăn: áp lực nguồn vốn ngân hàng, tín dụng 146% GDP, biên lãi ròng bị ép, chi phí tuân thủ, bội chi ngân sách 4,1% GDP
  • Mục tiêu 2027: GDP tăng 10%, lạm phát 4,5%, tiêu dùng tăng 14%

Khái niệm trích xuất