SHORT PHÁI SINH có phải là để bảo vệ danh mục đầu tư?

3 min read

Tóm tắt

Trong bối cảnh thị trường giảm 6 tuần liên tiếp (tháng 5/2022) và nhiều công ty chứng khoán kêu gọi nhà đầu tư cá nhân short phái sinh VN30 để ‘phòng vệ danh mục’, video phân tích bản chất phòng vệ rủi ro bằng phái sinh thực sự là gì, ai mới đủ điều kiện làm, và vì sao lời kêu gọi ‘short để bảo vệ’ khi thị trường đã giảm thực chất là biến công cụ phòng ngừa thành công cụ đầu cơ/đặt cược.

Outline / Ý chính

  • Bức tranh thị trường phái sinh VN30 tháng 5/2022: số tài khoản phái sinh tăng 4,7% so với tháng trước, khối lượng giao dịch phái sinh có lúc vượt giá trị giao dịch cơ sở
  • Khái niệm phái sinh: giá trị phụ thuộc vào tài sản cơ sở; hai nhóm chính là cam kết kỳ hạn (forward, future, swap) và cam kết tùy chọn (option); ở Việt Nam chỉ có hợp đồng tương lai chỉ số VN30 và hợp đồng tương lai TPCP
  • Nguyên lý phòng ngừa rủi ro bằng phái sinh: thị trường cơ sở Việt Nam chỉ cho phép Long (mua), không cho Short - khi lo ngại thị trường giảm, NĐT có thể short hợp đồng tương lai để chống lại rủi ro biến động giá
  • Câu chuyện ‘Duy Mạnh Kiếp Đỏ Đen’: ví dụ phòng vệ - vợ cá cược ngược lại đội mà chồng cá độ để tổng thiệt hại tiến về 0, minh họa tư duy hedging
  • Chiến lược Alpha-Beta hedging của hedge fund: tách rủi ro thành rủi ro cụ thể (alpha - kiểm soát bằng năng lực chọn cổ phiếu) và rủi ro thị trường (beta - phòng vệ bằng short hợp đồng tương lai chỉ số); phải cấu trúc danh mục NGAY TỪ ĐẦU, chủ động, không phải chờ thị trường giảm rồi mới short
  • Thực trạng thị trường phái sinh Việt Nam: chỉ 3 năm đạt tốc độ tăng trưởng 3 chữ số (Đài Loan mất 13 năm); cơ cấu NĐT 79% cá nhân, ~1% nước ngoài (do quỹ ETF/quỹ mở không cần hedge); việc thu phí qua đêm khuyến khích đầu cơ T0 thay vì phòng vệ dài hạn
  • Thay đổi cách tính giá ATC ngày đáo hạn (từ 15 phút sang trung bình 30 phút cuối) để giảm liên thông phái sinh - cơ sở, hạn chế thao túng giá
  • Liên hệ thị trường ngoại hối: Thông tư 15/2015 yêu cầu chứng từ chứng minh trạng thái cơ sở khi giao dịch phái sinh ngoại tệ - tương tự nguyên tắc phải có trạng thái cơ sở mới được short phái sinh để phòng vệ, giúp ổn định tỷ giá sau 2015

Khái niệm trích xuất

Backlinks